Trẻ bị sôi bụng và nôn trớ: Nguyên nhân, cách cải thiện

1. Trẻ bị sôi bụng nôn trớ nguyên nhân do đâu?

Tình trạng trẻ bị sôi bụng và nôn trớ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: trẻ ăn quá no làm tăng áp lực lên dạ dày; chế độ ăn chưa hợp lý, hiện tượng trào ngược dạ dày - thực quản, tình trạng dị ứng hay không dung nạp thực phẩm…

1.1 Ăn quá no

Dạ dày của trẻ còn nhỏ và hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện nên việc ăn quá no sẽ gây áp lực lên dạ dày. Điều này không chỉ làm chậm quá trình tiêu hóa mà còn dễ dẫn đến tình trạng trào ngược thức ăn, gây nôn trớ. Khi đó, không khí bị nuốt vào cùng thức ăn sẽ tạo ra tiếng sôi bụng khó chịu.

1.2 Chế độ ăn uống không hợp lý

Việc cho trẻ ăn các loại thức ăn chưa được nấu chín kỹ, chứa nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm không đảm bảo vệ sinh có thể gây kích ứng hệ tiêu hóa. Những thực phẩm này làm tăng gánh nặng cho dạ dày, dẫn đến khó tiêu, đầy hơi và gây ra hiện tượng sôi bụng. Đây cũng là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị sôi bụng nôn trớ.

1.3 Uống sữa công thức khó tiêu

Một số loại sữa công thức có chứa đạm sữa khó tiêu hoặc không phù hợp với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Điều này có thể gây ra tình trạng đầy hơi, chướng bụng, dẫn đến sôi bụng và nôn trớ sau khi bú. Vì vậy, việc lựa chọn loại sữa phù hợp là vô cùng quan trọng.

1.4 Trào ngược dạ dày - thực quản

Trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) xảy ra khi cơ vòng thực quản dưới của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, khiến axit và thức ăn từ dạ dày dễ dàng trào ngược lên thực quản. Tình trạng này là lời giải đáp cho câu hỏi vì sao trẻ sôi bụng hay trớ. Hiện tượng này gây ra cảm giác khó chịu, ợ nóng, nôn trớ và âm thanh sôi bụng.

1.5 Không dung nạp hoặc dị ứng một số thực phẩm

Khi hệ miễn dịch của trẻ phản ứng quá mức với một số loại protein trong thực phẩm như sữa, trứng, đậu nành, trẻ có thể bị dị ứng. Tình trạng không dung nạp, ví dụ như không dung nạp lactose, cũng gây ra các triệu chứng tiêu hóa tương tự. Cả hai đều có thể dẫn đến viêm đường ruột, gây sôi bụng, nôn mửa và tiêu chảy.

1.6 Các nguyên nhân khác

Ngoài các lý do trên, một số bệnh lý như táo bón, viêm dạ dày, viêm ruột cũng có thể là nguyên nhân gây ra các triệu chứng này. Táo bón làm phân tích tụ trong ruột, gây chướng bụng và khó tiêu, trong khi viêm nhiễm đường tiêu hóa thường đi kèm với nôn mửa và đau bụng. Do đó, nếu tình trạng của trẻ sôi bụng nôn trớ kéo dài, cha mẹ cần đưa con đi khám bác sĩ.

2. Dấu hiệu trẻ sôi bụng nôn trớ

Khi bị sôi bụng và nôn trớ, trẻ thường xuất hiện các dấu hiệu nhận biết rõ ràng như bụng phát ra tiếng kêu ọc ọc, buồn nôn, chướng bụng đầy hơi và quấy khóc khó chịu. Cha mẹ cần chủ động theo dõi các triệu chứng này cùng những biểu hiện đi kèm để có cách xử trí đúng đắn cũng như kịp thời phát hiện các dấu hiệu nguy hiểm.

• Bụng phát ra âm thanh như ọc ọc hoặc ùng ục.
• Trẻ có biểu hiện buồn nôn hoặc nôn ói.
• Bụng chướng, đầy hơi và xì hơi nhiều hơn bình thường.
• Có dấu hiệu đau bụng, co thắt vùng bụng.
• Đi ngoài phân lỏng (tiêu chảy) hoặc khó đi ngoài (táo bón).
• Trẻ có thể bị sốt, kèm theo đau đầu.

3. Trẻ bị sôi bụng và nôn trớ có sao không? Khi nào cần đi khám?

Nếu trẻ chỉ sôi bụng, buồn nôn hoặc nôn nhẹ trong thời gian ngắn nhưng vẫn tỉnh táo, ăn uống tốt, vui chơi bình thường và không có triệu chứng bất thường khác, cha mẹ không nên quá lo lắng. Tuy nhiên, cha mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám ngay nếu tình trạng sôi bụng nôn trớ đi kèm các biểu hiện nghiêm trọng dưới đây:

• Trẻ sốt cao, với nhiệt độ cơ thể từ 38,5 độ C trở lên.
• Trẻ nôn mửa hoặc nôn vọt không ngừng.
• Dịch nôn của trẻ có màu xanh, màu nâu hoặc có lẫn máu.
• Trong phân của trẻ có xuất hiện máu.
• Trẻ có biểu hiện mất nước: Môi, lưỡi, miệng khô; mắt trũng; khóc ít hoặc không có nước mắt; lờ đờ; hoặc tã ướt ít hơn 4 lần trong ngày.
• Tình trạng tiêu chảy kéo dài, táo bón nặng hoặc không thể xì hơi hay đi ngoài.
• Trẻ bị sút cân đột ngột mà không rõ nguyên nhân.
• Trẻ có dấu hiệu cứng cổ, đau mắt hoặc sợ ánh sáng mạnh.

4. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị sôi bụng và nôn trớ?

Khi trẻ sôi bụng nôn trớ, cha mẹ cần áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học như bù nước đầy đủ, xây dựng chế độ ăn uống dễ tiêu hóa, lựa chọn loại sữa phù hợp và điều chỉnh thói quen ăn uống để giúp con nhanh chóng phục hồi.

4.1 Bù nước cho trẻ đúng cách

Việc bù nước là cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi trẻ bị nôn nhiều để tránh tình trạng mất nước. Mẹ nên cho trẻ uống từng ngụm nước nhỏ, dung dịch điện giải (oresol) pha đúng tỷ lệ hoặc nước canh trong. Tránh cho trẻ uống các loại nước ngọt có ga hoặc nước trái cây đậm đặc vì có thể làm tình trạng nặng hơn.

4.2 Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý

Khi trẻ đã đỡ nôn, mẹ nên bắt đầu cho ăn lại với những thức ăn dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp, bánh mì nướng hoặc chuối. Mẹ cần đảm bảo chế độ ăn đủ chất nhưng nên hạn chế các thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc khó tiêu. Việc chia nhỏ các bữa ăn trong ngày cũng giúp giảm áp lực lên hệ tiêu hóa của trẻ.

4.3 Lựa chọn sữa công thức êm bụng, dễ tiêu

Đối với trẻ dùng sữa công thức, việc lựa chọn một sản phẩm êm dịu cho hệ tiêu hóa là rất cần thiết để cải thiện tình trạng. Mẹ nên ưu tiên các loại sữa có đạm mềm, nhỏ, dễ hấp thu để giảm gánh nặng cho dạ dày non nớt của con. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ giúp trẻ bị sôi bụng và nôn trớ giảm bớt các triệu chứng khó chịu.

Friso Pro - Đạm mềm nhỏ tự nhiên, cho bé chiếc bụng êm, tiêu hóa dễ dàng Friso Pro là thương hiệu sữa uy tín đến từ Hà Lan, thuộc Tập đoàn FrieslandCampina với hơn 150 năm kinh nghiệm chuyên sâu trong ngành sữa. Với quy trình sản xuất khép kín "Từ đồng cỏ đến ly sữa" được kiểm soát nghiêm ngặt, Friso Pro mang đến nguồn dinh dưỡng chất lượng, an toàn và hỗ trợ trẻ có một hệ tiêu hóa thật êm dịu. Điểm nổi bật của Friso Pro nằm ở công nghệ xử lý nhiệt một lần LockNutri®, giúp bảo toàn hơn 90% đạm sữa có cấu trúc tự nhiên, tạo nên các phân tử đạm mềm nhỏ hỗ trợ trẻ tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất một cách hiệu quả. Sữa còn được bổ sung chất béo sữa tự nhiên Milk Lipid Complex (MLC) với cấu trúc tương tự chất béo trong sữa mẹ, góp phần giúp trẻ đi ngoài dễ dàng hơn. Sự kết hợp giữa Milk Lipid Complex cùng bộ đôi HMO, GOS và lợi khuẩn Probiotics còn hỗ trợ trẻ tiêu hóa tốt, hấp thu tối ưu các dưỡng chất thiết yếu. Hơn thế nữa, sự kết hợp này còn hỗ trợ xây dựng 3 “tầng” đề kháng đường ruột, bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt của trẻ trước các tác nhân gây hại, qua đó góp phần hạn chế 3 vấn đề tiêu hóa thường gặp như chướng bụng, táo bón và tiêu chảy (*): Tạo lớp khiên bảo vệ, góp phần ngăn vi khuẩn có hại xâm nhập vào đường ruột. Hỗ trợ nuôi dưỡng và cân bằng hệ vi sinh, tạo môi trường ức chế hại khuẩn. Kích thích sản sinh tế bào miễn dịch, tăng kháng thể tự nhiên và hỗ trợ bé giảm nguy cơ nhiễm trùng đường ruột.

4.4 Điều chỉnh thói quen ăn uống

Cha mẹ nên tập cho trẻ thói quen ăn chậm, nhai kỹ để giảm lượng không khí nuốt vào dạ dày. Sau khi ăn, không nên cho trẻ chạy nhảy hay vận động mạnh ngay mà hãy để trẻ nghỉ ngơi ở tư thế thẳng đứng. Việc chia nhỏ các bữa ăn trong ngày thay vì cho ăn 3 bữa lớn cũng giúp dạ dày của trẻ xử lý thức ăn tốt hơn.

5. Mách mẹ cách phòng ngừa trẻ bị sôi bụng nôn trớ

Để phòng ngừa tình trạng trẻ bị sôi bụng và nôn trớ, mẹ cần giữ vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo an toàn thực phẩm, lựa chọn sữa dễ tiêu hóa, chia nhỏ bữa ăn và chú ý cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày.

• Luôn rửa tay sạch sẽ cho trẻ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo nấu chín kỹ thức ăn cho trẻ.
• Bảo quản thực phẩm đúng cách, tuyệt đối không cho trẻ ăn thức ăn đã có dấu hiệu ôi thiu.
• Nếu trẻ dùng sữa công thức, hãy chọn loại sữa chứa đạm mềm nhỏ, dễ tiêu và luôn pha sữa theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Tránh cho trẻ ăn quá no trong một bữa, thay vào đó hãy chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
• Hạn chế cho trẻ ăn các thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh và nước ngọt có ga.
• Đảm bảo trẻ uống đủ nước mỗi ngày để hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru.

Tình trạng trẻ bị sôi bụng nôn trớ tuy phổ biến nhưng cha mẹ không nên chủ quan, cần theo dõi sát sao để xử trí kịp thời. Bằng cách áp dụng các biện pháp chăm sóc đúng đắn tại nhà và nhận biết các dấu hiệu cần đi khám, cha mẹ có thể giúp con vượt qua giai đoạn khó chịu này một cách an toàn và nhanh chóng.

Tài liệu tham khảo:

(1) HMO (2’FL): Giúp hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại (Lewis và cộng sự, 2015); (Reverri và cộng sự, 2018).
(2) GOS & HMO (2’FL) : Giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hàng rào thành ruột (Ben và cộng sự 2008), (Lindner và cộng sự, 2023).
(3) Prebiotics and Probiotics: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng (Sazawal và cộng sự, 2010).
* BMC Pediatrics. A cross-sectional study on stool- and gastrointestinal-related outcomes of Mexican infants consuming different formulae. (Tim T. Lambers và cộng sự, 2023)

Tham khảo thêm sản phẩm