Nguyên nhân trẻ sơ sinh thở khụt khịt và cách xử trí hiệu quả

1. Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị khụt khịt mũi là gì?

Bé sơ sinh thở khụt khịt mũi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ đặc điểm sinh lý như sụn mũi còn mềm, đường mũi hẹp đến các yếu tố như cảm lạnh, dị ứng, môi trường khô, tắc nghẽn đường hô hấp trên hoặc trào ngược dạ dày thực quản…

1.1 Cấu tạo sụn mũi mềm/đường mũi hẹp

Ở trẻ sơ sinh, sụn mũi còn mềm và đường mũi rất hẹp, trong khi niêm mạc mũi vẫn tiết một lượng dịch nhầy để giữ ẩm và bảo vệ đường hô hấp. Chỉ cần một ít dịch nhầy hoặc gỉ mũi tích tụ cũng có thể khiến không khí lưu thông khó hơn, từ đó khiến trẻ khụt khịt mũi nhưng không có nước. 

1.2 Dị ứng hoặc cảm lạnh

Bé sơ sinh khụt khịt mũi cũng có thể liên quan đến cảm lạnh hoặc phản ứng dị ứng (1), (2). Khi bị cảm lạnh do virus, niêm mạc mũi của bé bị viêm và tăng tiết dịch nhầy, khiến đường thở hẹp hơn và tạo ra tiếng khụt khịt. Bên cạnh đó trẻ bị dị ứng với bụi, phấn hoa, lông thú cưng hoặc các chất kích thích trong không khí có thể khiến niêm mạc mũi sưng nề, gây nghẹt mũi, hắt hơi và khụt khịt kéo dài.

1.3 Yếu tố môi trường

Môi trường sống cũng là nguyên nhân thường gặp khiến trẻ sơ sinh bị khụt khịt mũi. Không khí khô do sử dụng điều hòa hoặc thời tiết hanh khô có thể làm dịch nhầy trong mũi trở nên đặc hơn, hình thành rỉ mũi và gây tiếng khụt khịt khi bé thở. Bên cạnh đó, khói thuốc lá, bụi mịn hay mùi lạ cũng có thể kích thích niêm mạc mũi, khiến niêm mạc sưng nhẹ và tăng tiết dịch, làm bé thở khụt khịt.

1.4 Tắc nghẽn đường hô hấp trên

Trẻ sơ sinh có thể thở khụt khịt khi đường hô hấp trên bị tắc nghẽn do dịch nhầy tích tụ hoặc tình trạng viêm ở mũi và họng. Khi đường thở bị thu hẹp, không khí lưu thông khó khăn hơn và tạo ra tiếng khụt khịt. 

1.5 Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Trẻ sơ sinh khụt khịt còn có thể liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản (GERD). Khi sữa và dịch vị trào ngược lên vùng họng, niêm mạc đường hô hấp trên có thể bị kích thích, làm tăng tiết dịch và gây tiếng khụt khịt hoặc khò khè nhẹ. Trẻ bị GERD thường có thêm các biểu hiện như nôn trớ nhiều, quấy khóc sau bú, ưỡn người hoặc bú kém.

2. Em bé sơ sinh bị khụt khịt mũi có sao không?

Trẻ sơ sinh khụt khịt mũi là hiện tượng sinh lý bình thường do đường mũi còn nhỏ hẹp và dịch nhầy dễ tích tụ. Nếu tiếng khụt khịt chỉ xuất hiện thỉnh thoảng, giảm khi thay đổi tư thế và bé vẫn bú tốt, ngủ đủ giấc, tăng cân, vui chơi bình thường thì cha mẹ không cần quá lo lắng. Tình trạng này thường sẽ cải thiện dần khi đường hô hấp của trẻ phát triển.

Tuy nhiên, nếu trẻ khụt khịt kéo dài, nghẹt mũi khiến việc thở hoặc bú trở nên khó khăn hoặc xuất hiện các triệu chứng như thở khò khè, hắt xì hơi nhiều, sốt, chảy mũi liên tục… cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám. 

3. Nên làm gì khi trẻ sơ sinh thở khụt khịt mũi?

Nếu tình trạng trẻ sơ sinh khụt khịt mũi ở mức độ nhẹ và không kèm các dấu hiệu bất thường, cha mẹ có thể chăm sóc bé tại nhà bằng cách vệ sinh mũi đúng cách, giữ độ ẩm không khí phù hợp và cho trẻ bú đầy đủ. 

3.1 Vệ sinh mũi của bé nhẹ nhàng

Vệ sinh mũi đúng cách giúp loại bỏ dịch nhầy, rỉ mũi và làm thông thoáng đường thở, từ đó giảm tình trạng trẻ sơ sinh bị khụt khịt mũi. Cha mẹ có thể dùng bông gòn hoặc gạc sạch (tampon) thấm nước muối sinh lý để vệ sinh nhẹ nhàng vùng mũi phía ngoài. Nếu cần, có thể nhỏ 1 - 2 giọt nước muối sinh lý vào phần mũi phía ngoài, sau đó massage nhẹ hai bên cánh mũi để giúp làm mềm dịch tiết và hỗ trợ mũi thông thoáng hơn. 

Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý khi vệ sinh mũi, cần thao tác nhẹ nhàng, không đưa tăm bông hoặc vật cứng vào sâu trong mũi và tránh hút mũi quá nhiều lần vì có thể làm kích ứng niêm mạc mũi của bé.

3.2 Giữ độ ẩm phòng ngủ thích hợp

Không khí quá khô có thể khiến dịch mũi đặc lại và khiến mũi bé khụt khịt kéo dài. Do đó, cha mẹ cần duy trì độ ẩm phòng ở mức phù hợp, tránh để điều hòa quá lạnh hoặc quá khô để giúp niêm mạc mũi của bé dễ chịu hơn và hỗ trợ đường thở thông thoáng.

3.3 Cho trẻ ngủ với tư thế phù hợp

Nếu tình trạng trẻ khụt khịt mũi khi ngủ liên quan đến trào ngược dạ dày, việc điều chỉnh tư thế sau khi bú có thể giúp giảm triệu chứng. Cha mẹ nên bế bé ở tư thế thẳng trong khoảng 20 - 30 phút sau cữ bú. Lưu ý, khi ngủ, trẻ sơ sinh vẫn nên được đặt nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc chắn để đảm bảo an toàn. (1)

3.4 Tăng cường cữ bú của trẻ

Cho trẻ bú đầy đủ hoặc chia thành nhiều cữ nhỏ hơn giúp bổ sung nước, làm loãng dịch nhầy trong mũi và hỗ trợ bé dễ chịu hơn khi thở. Đồng thời, sữa mẹ cũng cung cấp dinh dưỡng cần thiết, góp phần tăng cường sức đề kháng trong giai đoạn trẻ đang khó chịu do nghẹt mũi.

Theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn kết hợp với chế độ ăn dặm phù hợp (3). Trường hợp cơ địa mẹ ít sữa hoặc không thể cho con bú, mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để cân nhắc chọn sản phẩm dinh dưỡng phù hợp.

Khuyến khích mẹ ưu tiên lựa chọn sữa dễ tiêu hóa cho bé và bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ sức khỏe đường ruột. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh góp phần tăng cường sức đề kháng cho trẻ, bởi khoảng 70% tế bào miễn dịch nằm ở đường ruột (4). 

Đơn cử như chất béo sữa tự nhiên Milk Lipid Complex (MLC), HMO (Human Milk Oligosaccharides), chất xơ GOS (Galacto-oligosaccharides) và lợi khuẩn Probiotics. Đây đều là những dưỡng chất quý, không chỉ hỗ trợ trẻ tiêu hóa và hấp thu tốt, mà còn góp phần bảo vệ bé theo cơ chế 3 ‘tầng’ đề kháng, giúp trẻ hạn chế vấn đề tiêu hóa thường gặp (chướng bụng, táo bón, tiêu chảy), nhờ:

• Tạo lớp khiên bảo vệ, góp phần ngăn vi khuẩn có hại xâm nhập vào đường ruột. (*)
• Hỗ trợ nuôi dưỡng và cân bằng hệ vi sinh, tạo môi trường ức chế hại khuẩn. (**)
• Kích thích sản sinh tế bào miễn dịch, tăng kháng thể tự nhiên và hỗ trợ bé giảm nguy cơ nhiễm trùng đường ruột. (***)

Đồng thời, mẹ cũng nên cân nhắc lựa chọn dòng sản phẩm chứa đạm sữa mềm nhỏ tự nhiên, giúp trẻ dễ tiêu hóa và hấp thu hơn. Nhờ đó, bé có thể có bụng êm hơn, ngủ ngon, ít quấy khóc và góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch tự nhiên. 

Mẹ có thể tham khảo dòng sản phẩm Friso Gold sở hữu nguồn đạm mềm nhỏ tự nhiên cùng quy trình xử lý nhiệt 1 lần bảo toàn hơn 90% đạm tự nhiên, hỗ trợ tiêu hóa êm dịu cho trẻ nhỏ.

Xem thêm: Cập nhật cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi chuẩn nhất

Mong rằng những chia sẻ trên đã giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị khụt khịt mũi cũng như cách chăm sóc phù hợp tại nhà. Nếu tình trạng trẻ sơ sinh thở khụt khịt mũi kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị.

Tài liệu tham khảo:
(*) HMO (2’FL): Giúp hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại (Lewis và cộng sự, 2015); (Reverri và cộng sự, 2018).
(**) GOS & HMO (2’FL) : Giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hàng rào thành ruột (Ben và cộng sự 2008), (Lindner và cộng sự, 2023).
(***) Prebiotics and Probiotics: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng (Sazawal và cộng sự, 2010).

1. Healthy Children. My baby has a stuffy nose. How can I help them sleep safely?. https://www.healthychildren.org/English/tips-tools/ask-the-pediatrician/Pages/my-baby-has-a-stuffy-nose-how-can-i-help-them-sleep-safely.aspx (đã truy cập 13/08/2026)
2. Pregnancy, Birth and Baby. Runny or blocked nose in babies. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/babies/health-and-wellbeing/runny-or-blocked-nose-in-babies (đã truy cập 13/08/2026)
3. WHO. Breastfeeding. https://www.who.int/health-topics/breastfeeding#tab=tab_2 (đã truy cập 13/08/2026)
4. PMC. The Interplay between the Gut Microbiome and the Immune System in the Context of Infectious Diseases throughout Life and the Role of Nutrition in Optimizing Treatment Strategies. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8001875/ (đã truy cập 13/08/2026)

Tham khảo thêm sản phẩm