Cha mẹ nên làm gì để tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt?

1. Trẻ hay ốm vặt có dấu hiệu thế nào?

Theo Healthdirect (Dịch vụ tư vấn sức khỏe quốc gia tại Úc) cho biết, một trong những dấu hiệu bệnh phổ biến nhất ở trẻ em hay ốm là sốt. Bên cạnh đó, còn có các dấu hiệu khác như đau họng hoặc đau đầu, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi,... (1). Khi ốm đau thường xuyên, trẻ sẽ mệt mỏi, có biểu hiện biếng ăn dẫn đến suy dinh dưỡng, chậm phát triển về thể chất và trí tuệ trong các giai đoạn phát triển tiếp theo của cuộc đời.

2. Nguyên nhân nào khiến trẻ hay ốm vặt thường xuyên?

Trẻ hay ốm vặt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như hệ miễn dịch và sức đề kháng còn yếu, sức khỏe đường ruột chưa tốt, ít vận động, chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý…

2.1. Sức đề kháng và hệ miễn dịch hoạt động kém

Theo Bệnh viện Nhi đồng Quận Cam (CHOC - Children’s Hospital of Orange County) tại Mỹ, trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ thường dễ mắc bệnh hơn do hệ miễn dịch vẫn đang trong quá trình phát triển, chưa đủ hoàn thiện để chống lại hiệu quả các tác nhân gây bệnh (2). Do đó trẻ thường hay ốm vặt hơn, hầu hết là bệnh về đường hô hấp như viêm họng, ho, sốt, sổ mũi... Nguy hiểm hơn, sức đề kháng kém còn khiến trẻ có nguy cơ cao mắc bệnh bạch hầu, ho gà, lao...

>> Tìm hiểu: Khi nào hệ miễn dịch của bé phát triển hoàn thiện?

2.2. Sức khỏe đường ruột kém

Trẻ có hệ tiêu hóa đường ruột kém sẽ hay nôn ói, đau bụng, đi ngoài nhiều,... dẫn đến biếng ăn và suy dinh dưỡng. Điều này khiến cơ thể trẻ không được hấp thu đủ chất dinh dưỡng để phát triển, dẫn đến hay ốm vặt. 

2.3. Trẻ ít vận động

Vận động và rèn luyện thân thể thường xuyên giúp trẻ học được cách thích nghi và phòng vệ tự nhiên, giúp tăng sức đề kháng để giảm nguy cơ mắc bệnh vặt. Ngược lại, nếu ít vận động và hay ở nhà, trẻ dễ bị thừa cân, béo phì, thiếu vitamin D ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ miễn dịch và hệ thống xương.

2.4. Chế độ dinh dưỡng không hợp lý

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ trong những năm tháng đầu đời rất quan trọng. Nếu trẻ có một chế độ ăn uống thiếu khoa học, không chứa nhiều hàm lượng dinh dưỡng có thể khiến con bị thiếu chất, giảm sức đề kháng, không đủ sức chống lại các tác nhân xấu ngoài môi trường và dễ mắc phải các bệnh vặt.

3. Trẻ hay ốm vặt nên bổ sung gì để tăng cường sức đề kháng?

Theo Viện Dinh dưỡng để góp phần tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt, cha mẹ cần chú trọng xây dựng chế độ ăn cân đối 4 nhóm thực phẩm (tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất), tăng cường thực phẩm giàu đạm, vitamin A, C, D, kẽm,... (4). 

Cụ thể, cha mẹ nên thêm vào thực đơn hàng ngày của trẻ với các thực phẩm như thịt nạc, cá hồi, các loại hạt, trái cây họ cam quýt, quả mọng, bông cải xanh, sữa chua, rau củ màu cam... Bên cạnh đó, mẹ cũng đừng quên bổ sung cho bé sữa với sản phẩm phù hợp để hỗ trợ cung cấp dinh dưỡng và giúp trẻ phát triển khỏe mạnh hơn.

3.1. Sữa có dưỡng chất Milk Lipid Complex, GOS, Probiotics góp phần tăng cường đề kháng đường ruột 

Sữa là nguồn thực phẩm chứa protein, nhiều nhóm vitamin và các khoáng chất thiết yếu, hỗ trợ trẻ phát triển tốt về thể chất và trí tuệ. Vậy trẻ hay ốm vặt nên uống sữa gì, theo đó mẹ có thể chọn sản phẩm có bổ sung chất béo sữa tự nhiên Milk Lipid Complex (MLC), HMO (Human Milk Oligosaccharides), chất xơ GOS (Galacto-oligosaccharides) và lợi khuẩn Probiotics. Những dưỡng chất giúp cung cấp năng lượng và hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt còn góp phần xây dựng hệ miễn dịch khỏe mạnh.
 

*Mách mẹ: Sữa Friso Pro - sữa êm bụng từ Hà Lan hỗ trợ con tiêu hóa khỏe, góp phần tăng đề kháng Trực thuộc Tập đoàn FrieslandCampina (Hà Lan) với hơn 150 năm kinh nghiệm toàn cầu trong ngành sữa, Friso hiểu rằng việc nuôi dưỡng đường ruột khỏe mạnh là yếu tố quan trọng giúp trẻ có tiêu hóa khỏe để hấp thu dinh dưỡng và góp phần tăng cường đề kháng cho trẻ. Vì thế Friso đã nỗ lực nghiên cứu mang đến Friso Pro công thức cải tiến mới chứa chất béo sữa tự nhiên Milk Lipid Complex (MLC) giúp phân bé mềm hơn và đi ngoài dễ dàng nhờ cấu trúc dễ hấp thu.  Bên cạnh đó, Milk Lipid Complex kết hợp cùng HMO (Human Milk Oligosaccharides), chất xơ GOS (Galacto-oligosaccharides) và lợi khuẩn Probiotics, hỗ trợ bé tiêu hóa tốt và hấp thu hiệu quả các dưỡng chất dinh dưỡng, xây dựng 3 ‘tầng’ đề kháng đường ruột đó là: Tạo lớp khiên bảo vệ, góp phần ngăn vi khuẩn có hại xâm nhập vào đường ruột. (*) Hỗ trợ nuôi dưỡng và cân bằng hệ vi sinh, tạo môi trường ức chế hại khuẩn. (**) Kích thích sản sinh tế bào miễn dịch, tăng kháng thể tự nhiên và hỗ trợ bé giảm nguy cơ nhiễm trùng đường ruột. (***) Hơn nữa, sữa êm bụng Friso Pro còn ứng dụng công nghệ LockNutri® xử lý nhiệt 1 lần duy nhất giúp bảo toàn hơn 90% đạm sữa mềm, nhỏ, tự nhiên, hỗ trợ trẻ tiêu hóa tốt và êm nhẹ bụng. Từ đó giúp bé ngủ ngon và ít quấy khóc hơn góp phần hỗ trợ hoạt động hệ miễn dịch. Không chỉ vậy, nguồn sữa Friso Pro được lấy từ giống bò thuần chủng Hà Lan, mang đến nguồn đạm mềm và nhỏ, giúp trẻ dễ dàng hấp thu dưỡng chất. Bên cạnh đó, sữa còn được vận chuyển về nhà máy trong vòng 1,5 giờ sau khi thu hoạch và luôn được bảo quản ở nhiệt độ dưới 4 độ C, nhằm giữ trọn độ tươi ngon và tinh khiết, giúp mẹ an tâm khi lựa chọn cho con sử dụng. Để tìm mua sản phẩm chính hãng, mẹ có thể đến các cửa hàng mẹ và bé trên toàn quốc!

3.2. Các loại quả hạch

Bổ sung các loại quả hạch cũng là một trong những cách góp phần tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt. Các loại quả hạch như hạt óc chó, hạnh nhân, hạt dẻ... có chứa nhiều vitamin, khoáng chất, axit béo omega và chất chống oxy hóa... góp phần giúp bé nâng cao hệ miễn dịch và cải thiện sức khỏe, hạn chế ốm vặt. Cha mẹ có thể cho bé ăn trực tiếp các loại quả này hoặc ăn kèm sữa chua cũng rất ngon.
Lưu ý: Nếu trẻ bị nổi ban, ngứa và khó chịu, có thể con đã bị dị ứng quả hạch, cha mẹ nên đưa con đi khám sớm. 

3.3. Thịt nạc

Giải đáp tiếp theo cho băn khoăn trẻ hay ốm vặt nên bổ sung gì đó là các loại thịt nạc. Trong thịt nạc chứa nhiều protein và kẽm hỗ trợ tránh các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, tăng cường hệ miễn dịch, từ đó ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh vặt ở trẻ nhỏ. Với thịt nạc, cha mẹ có thể chế biến ra vô vàn món ăn cho trẻ như luộc, kho,... hoặc có thể làm chà bông cũng khá lạ miệng và bắt vị.

Ngoài thịt, cha mẹ nên bổ sung thêm rau củ và cá vào khẩu phần ăn của con. Không nên cho bé ăn quá nhiều thịt có thể gây dư đạm, dẫn đến việc gan và thận làm việc quá tải và gây hại cho sức khỏe. 

3.4. Sữa chua

Trong sữa chua chứa rất nhiều lợi khuẩn giúp cải thiện hệ tiêu hóa đường ruột, tăng cường sức miễn dịch. Đồng thời, theo nhiều nghiên cứu, ăn sữa chua thường xuyên sẽ giúp trẻ giảm nguy cơ mắc bệnh viêm họng, cảm lạnh,.... Ngoài ăn sữa chua nguyên chất, cha mẹ có thể làm sinh tố hoặc ngũ cốc sữa chua để bé ăn ngon miệng hơn.

Tuy nhiên, cha mẹ chỉ nên cho trẻ ăn sữa chua ít hoặc không đường vì đường có thể gây nhiều ảnh hưởng không tốt cho hệ miễn dịch.
 

3.5. Rau củ màu cam

Để góp phần tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt cha mẹ đừng quên thêm vào chế độ ăn của con các loại rau củ màu cam như cà rốt, bí đỏ, ớt chuông… Đây là nguồn cung cấp beta-carotene và nhiều vitamin có lợi cho sức khỏe miễn dịch của trẻ. Khi vào cơ thể, beta-carotene sẽ được chuyển hóa thành vitamin A, góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch và giúp bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh. 

Cha mẹ có thể bổ sung nhóm thực phẩm này vào thực đơn hằng ngày của bé thông qua các món như súp bí đỏ, cà rốt luộc, nước ép cà rốt hoặc cháo rau củ để giúp trẻ ăn ngon miệng và tăng cường đề kháng tự nhiên.

3.6. Các loại quả mọng

Trong các loại quả mọng như dâu, việt quất, mâm xôi, nho,... có chứa nhiều chất chống oxy hóa, từ đó giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch và có thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Nhờ vậy mà con khỏe mạnh và ít bị ốm đau hơn.
Tuy nhiên, nếu trong lúc ăn quả mọng, trẻ có một số biểu hiện như phát ban, bị tiêu chảy, nôn trớ, sưng mặt,... thì có thể bé đã bị dị ứng. Cha mẹ cần ngừng cho trẻ ăn và đưa con khi khám sớm.

3.7. Trái cây họ cam quýt

Trái cây họ cam quýt như cam, ổi, chanh,... cũng là lời giải cho thắc mắc trẻ hay ốm vặt nên bổ sung gì. Các loại trái cây này có thể giúp tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt bởi hàm lượng vitamin C dồi dào. Khi vitamin C được nạp vào cơ thể sẽ giúp tăng cường sản xuất Interferon. Đây là một loại protein do tế bào cơ thể tạo ra để chống lại các tác nhân gây bệnh, tăng miễn dịch, từ đó hạn chế ốm vặt ở trẻ. 

Lưu ý: Nếu ăn quá nhiều các loại trái cây họ cam quýt sẽ khiến trẻ bị dư thừa vitamin C, gây hại cho răng miệng và niêm mạc dạ dày, lâu dần dễ mắc các bệnh về dạ dày. Vì vậy, mỗi ngày bé chỉ cần 35 - 60mg vitamin C tùy vào độ tuổi. (4)

>> Xem thêm: Khám phá 10 loại thực phẩm giàu vitamin C cho bé
 

3.8. Nấm

Một số loại nấm như nấm đông cô, nấm đùi gà, nấm bào ngư,... cũng có khả năng giúp cải thiện hệ miễn dịch ở trẻ vì trong nấm chứa nhiều kẽm, có tính kháng khuẩn và kháng virus. Đặc biệt, nấm sữa Kefir là loại thực phẩm có chứa nhiều enzyme cùng các vi khuẩn có lợi. Đồng thời, hoạt chất biotin và folate có trong nấm cũng có khả năng giúp trẻ tăng cường hệ thống miễn dịch, cân bằng hệ tiêu hóa và giảm tình trạng ốm vặt. Để trẻ thích thú và ăn ngon miệng hơn, mẹ có thể chế biến nấm thành món cháo gà nấm, súp nấm,...

Lưu ý: Trong y học, nấm có vị ngọt, tính mát nên nếu ăn thường xuyên sẽ dễ bị lạnh bụng, khó tiêu. Khi sử dụng nấm để chế biến thức ăn, mẹ không nên rửa nấm quá 2 lần sẽ làm trôi lớp men có lợi. Đồng thời, không để nấm tiếp xúc với dụng cụ kim loại vì sẽ khiến nấm sản sinh ra chất độc, có hại cho sức khỏe.

3.9. Bông cải xanh

Bông cải xanh là một trong những loại thực phẩm tăng cường đề kháng hiệu quả cho con. Trong bông cải xanh có chứa nhiều chất dinh dưỡng giúp tăng khả năng miễn dịch, chống lại các tác nhân gây nhiễm khuẩn như vitamin A, C, E và các chất chống oxy hóa.
Lưu ý: Nếu nấu bông cải với nhiệt độ cao sẽ làm giảm hàm lượng vitamin tốt cho sức khỏe. Vì vậy, mẹ không nên nấu chín quá kỹ, đồng thời cũng không nên cho bé ăn sống bông cải xanh, dễ gây dư thừa chất xơ và khiến bé đầy hơi.

3.10. Cá hồi

Cá hồi chứa hàm lượng đạm và kẽm vừa phải có thể hỗ trợ trẻ tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch. Ngoài ra, thực phẩm này còn giàu omega-3 dồi dào, hỗ trợ bé phát triển não bộ và tăng khả năng bảo vệ phổi, giảm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và ít bị ốm vặt. Mặt khác, cá hồi khá dễ chế biến, mẹ có thể nấu nhiều món như cá hồi áp chảo, cháo cá hồi ăn dặm cho con.

Lưu ý: Hạn chế cho bé ăn cá hồi sống để giảm giun, sán. Đồng thời nên chọn cá hồi đã qua đông lạnh để hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn. Trước khi nấu, mẹ đừng quên lọc kĩ xương để tránh con ăn bị mắc xương nhé.
 

3.11. Hải sản

Các loại hải sản như tôm, cua, ngao… là những thực phẩm giàu kẽm, protein và nhiều vi chất quan trọng, có vai trò hỗ trợ tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt. Theo Viện Dinh dưỡng, kẽm đóng vai trò trung tâm trong hệ thống miễn dịch, ảnh hưởng quan trọng đến cả miễn dịch tế bào lẫn dịch thể; nếu thiếu hụt vi chất này, cơ thể (đặc biệt là trẻ nhỏ) sẽ bị giảm sức đề kháng và rất dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn (4). 

Cha mẹ có thể bổ sung hải sản vào thực đơn của trẻ thông qua các món như cháo tôm, canh cua hoặc ngao hấp, lưu ý chế biến phù hợp với độ tuổi để đảm bảo an toàn và dễ tiêu hóa.

Ngoài bổ sung các loại thực phẩm trên đây, cha mẹ nên tập thói quen cho trẻ uống nhiều nước. Bởi khi uống đủ nước sẽ giúp cải thiện lưu thông oxy máu cũng như phá vỡ cấu trúc thức ăn, thúc đẩy hệ tiêu hóa, giúp bé hấp thu, tăng sức đề kháng và hạn chế bị ốm vặt. 
Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng, lượng nước hàng ngày của trẻ sẽ tùy theo độ tuổi và cân nặng. (4)

4. Những cách khác để tăng cường hệ miễn dịch một cách tự nhiên

Song song với chế độ dinh dưỡng, cha mẹ cũng nên khuyến khích trẻ vận động thường xuyên, đảm bảo giấc ngủ đầy đủ mỗi ngày… để hỗ trợ tăng cường đề kháng. Bên cạnh đó, mẹ cũng cần hướng dẫn trẻ giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, giúp con duy trì tinh thần thư giãn góp phần hạn chế căng thẳng và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

• Khuyến khích trẻ vận động thường xuyên: Việc vận động phù hợp với độ tuổi cũng là một trong những cách tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt. Theo đó, cha mẹ nên khuyến khích con vận động phù hợp với độ tuổi như đạp xe, chạy nhảy ngoài trời,... giúp tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.
• Cho trẻ ngủ đủ giấc mỗi ngày: Theo nghiên cứu công bố trên PMC, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa và hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch. Trong khi ngủ, đặc biệt là giai đoạn ngủ sâu, cơ thể tăng cường sản xuất các cytokine và các tín hiệu miễn dịch giúp điều phối phản ứng bảo vệ. Đồng thời, giấc ngủ còn thúc đẩy quá trình hình thành ‘trí nhớ miễn dịch’, giúp cơ thể nhận diện và phản ứng hiệu quả hơn với tác nhân gây bệnh trong những lần tiếp xúc sau. (5)
   

• Hướng dẫn trẻ vệ sinh cá nhân sạch sẽ: Cha mẹ nên tập cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, tắm rửa và thay quần áo sạch sẽ mỗi ngày,... Từ đó giúp bảo vệ sức khỏe và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn.
• Tạo môi trường sống thoải mái, tích cực cho trẻ: Theo Trung tâm Y tế Đại học Brown (Brown University Health), nếu căng thẳng kéo dài có thể làm suy yếu hệ miễn dịch (6). Do đó, cha mẹ nên tạo môi trường sống vui vẻ, giảm áp lực, thường xuyên quan tâm và đồng hành cùng trẻ để giúp con phát triển tinh thần tích cực, từ đó hỗ trợ sức khỏe miễn dịch tốt hơn.

5. Câu hỏi thường gặp khác 

Trong quá trình tìm hiểu nên làm gì để tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt, cha mẹ còn quan tâm một số vấn đề sau:

5.1 Trẻ em có thể bị ốm bao nhiêu lần một năm? 

Điều này còn tùy vào môi trường sống, cách chăm sóc cũng như tình trạng sức khỏe ở mỗi trẻ. Bệnh viện Nhi đồng Quận Cam cho biết, thông thường trẻ ở độ tuổi trước tiểu học thường bị cảm lạnh, nhiễm trùng đường hô hấp từ 8 đến 12 lần một năm. Trẻ em trong độ tuổi đi học và thiếu niên trung bình mắc 5 - 6 lần mỗi năm. (2)

5.2 Trẻ hay ốm vặt nên ăn trái cây gì?

Mẹ nên bổ sung cho trẻ các loại trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, sơri, đu đủ, nho… để hỗ trợ tăng cường sức đề kháng và góp phần giúp cơ thể con khỏe mạnh hơn.

Hy vọng rằng bài viết trên đã giải quyết được nỗi băn khoăn của cha mẹ về việc trẻ hay ốm vặt nên bổ sung gì. Vì vậy, để góp phần tăng sức đề kháng cho trẻ hay ốm vặt cha mẹ cần có biện pháp dinh dưỡng phù hợp và chăm sóc con thật tốt giúp con phát triển khỏe mạnh.

Tài liệu tham khảo:

(*) HMO (2’FL): Giúp hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại (Lewis và cộng sự, 2015); (Reverri và cộng sự, 2018).

(**) GOS & HMO (2’FL) : Giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hàng rào thành ruột (Ben và cộng sự 2008), (Lindner và cộng sự, 2023).

(***) Prebiotics and Probiotics: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng (Sazawal và cộng sự, 2010).

1. Healthdirect. Looking after a sick child. https://www.healthdirect.gov.au/looking-after-a-sick-child (đã truy cập 27/05/2026)
2. Children’s Hospital of Orange County. Why is my child always sick? A pediatrician answers your questions. https://health.choc.org/why-is-my-child-always-sick-a-pediatrician-answers-your-questions/ (đã truy cập 27/05/2026)
3. Johns Hopkins Medicine. Antibiotics: When Do We Really Need Them?. https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/antibiotics/antibiotics-when-do-we-really-need-them (đã truy cập 27/05/2026)
4. Viện Dinh dưỡng. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị dành cho người Việt Nam. https://drive.google.com/file/d/16iwC2TuUEdpenTAqQDeI5cjrrpd4YZu7/view (đã truy cập 27/05/2026)
5. PMC. Sleep and immune function. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3256323/ (đã truy cập 27/05/2026)
6. Brown University Health. Foods to Boost Your Immune System. https://www.brownhealth.org/be-well/foods-boost-your-immune-system (đã truy cập 27/05/2026)

Tham khảo thêm sản phẩm