28/07/2026
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC - Centers for Disease Control and Prevention) cho biết hệ miễn dịch là cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây nhiễm trùng và bệnh tật, bao gồm cả một số bệnh mạn tính. Để tăng đề kháng cho bé, mẹ nên ưu tiên cho con bú sữa mẹ, chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ăn nhiều thực phẩm chứa sắt, kẽm, vitamin, lợi khuẩn, uống đủ nước, đảm bảo ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, tiêm chủng đầy đủ...
Làm sao để tăng đề kháng cho bé trong những năm đầu đời là mối quan tâm của nhiều bố mẹ. Bởi sở hữu hàng rào miễn dịch vững vàng là nền tảng để con yêu khôn lớn khỏe mạnh, phát triển tốt về thể chất, tinh thần và trí tuệ. Bài viết sau đây sẽ chia sẻ 10 cách tăng đề kháng cho trẻ, mời bố mẹ cùng tham khảo để lựa chọn giải pháp phù hợp cho con mình nhé!
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC - Centers for Disease Control and Prevention), hệ miễn dịch là cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây nhiễm trùng và bệnh tật, bao gồm cả một số bệnh mạn tính (1). Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, sức đề kháng còn khá kém do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
Có 2 loại miễn dịch là miễn dịch chủ động (do cơ thể tự sản xuất kháng nguyên) và miễn dịch thụ động (trẻ nhận từ bên ngoài). Khi còn là bào thai, bé yêu sẽ nhận được kháng thể truyền từ mẹ. Sau sinh, trẻ bú mẹ cũng được tiếp nhận những kháng thể quan trọng. Tuy nhiên, sau 6 tháng tuổi, kháng thể thụ động này suy giảm nhanh cùng với sự tiếp xúc nhiều hơn với thế giới bên ngoài của trẻ, sẽ không đủ khả năng bảo vệ con được nữa.
Sau đây là 5 dấu hiệu hỗ trợ bố mẹ nhận biết bé có sức đề kháng yếu:
Để tăng sức đề kháng cho bé, mẹ nên ưu tiên cho con bú sữa mẹ, xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung thực phẩm chứa sắt, kẽm, Vitamin, lợi khuẩn… Chi tiết từng giải pháp như dưới đây:
Một phương pháp hiệu quả, an toàn và tiết kiệm giúp tăng sức đề kháng cho trẻ sơ sinh là nuôi con bằng sữa mẹ. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization), trẻ cần được bú mẹ trong suốt 6 tháng đầu đời và kéo dài đến khi trẻ 24 tháng tuổi (2). Bởi sữa mẹ không chỉ an toàn mà còn bổ sung nhiều kháng thể giúp con tăng cường đề kháng, hạn chế các bệnh lý thường gặp (2, 3). Và trong mỗi cữ bú, có hàng triệu bạch cầu sống từ sữa mẹ giúp nuôi dưỡng cơ thể trẻ phát triển. Đặc biệt, sữa mẹ có chứa cấu trúc 3 điểm vàng độc đáo gồm Sn-2 Palmitate, MCFA/SCFA, Phospholipids, cùng các thành phần như HMO và Alpha-lactalbumin. Tất cả những dưỡng chất “kỳ diệu” này là nền tảng giúp bé có hệ miễn dịch vượt trội, tiêu hóa dễ dàng và phát triển trí não - thị giác tối ưu.
Trong trường hợp cơ địa mẹ ít sữa, sữa chưa về kịp hoặc vì lý do y khoa mà không thể cho bé bú sữa mẹ. mẹ có thể nhờ bác sĩ /chuyên gia dinh dưỡng tư vấn chọn sữa công thức phù hợp. Mẹ có thể chọn sản phẩm chứa thành phần như Milk Lipid Complex (MLC) - chất béo sữa tự nhiên kết hợp cùng dưỡng chất HMO, chất xơ GOS và lợi khuẩn Probiotics. Đây đều là những dưỡng chất quý hỗ trợ bé tiêu hóa tốt và hấp thu chất dinh dưỡng, đồng thời bảo vệ bé theo cơ chế 3 “tầng” đề kháng:
Khuyến khích mẹ ưu tiên những dòng sữa êm bụng đến từ Hà Lan, từ giống bò thuần chủng tạo đạm sữa mềm, tự nhiên giúp trẻ dễ tiêu hóa. Ngoài ra, mẹ nên ưu tiên sản phẩm từ thương hiệu uy tín, đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành sữa, đảm bảo quy trình thu hoạch, vận chuyển và bảo quản sữa tiêu chuẩn giữ trọn độ tươi ngon, thuần khiết.
Đồng thời, mẹ cũng ưu tiên sữa có đạm mềm nhỏ, nhờ quy trình xử lý nhiệt 1 lần (như công nghệ LockNutri®) giúp bé dễ tiêu hóa, êm bụng. Kết hợp với công nghệ Track Easy truy xuất nguồn gốc minh bạch giúp mẹ an tâm lựa chọn nguồn dinh dưỡng an toàn, chất lượng cho con.
Theo trường Y khoa Harvard (Harvard Medical School, xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học là giải pháp tăng đề kháng cho bé vừa dễ dàng thực hiện tại nhà, vừa mang lại hiệu quả tối ưu, nếu áp dụng đúng cách (4). Theo đó, bố mẹ nên tham khảo cách thiết lập bữa ăn lành mạnh, đảm bảo cân đối 4 nhóm dưỡng chất: chất béo, chất đạm, chất tinh bột, vitamin và khoáng chất; không nên chỉ tập trung vào một loại chất.
Với trẻ ăn dặm và trẻ nhỏ, mẹ có thể tăng sức đề kháng cho bé bằng cách bổ sung các thực phẩm giàu sắt, kẽm, Vitamin A, Vitamin C và D… trong khẩu phần ăn mỗi ngày.
>> Khám phá: 20 loại thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé
Để tăng đề kháng cho bé, mẹ hãy bổ sung cho bé thực phẩm probiotics chứa vi khuẩn sống có lợi (sữa chua), prebiotics chứa chất xơ và oligosaccharide (chuối, hành tây). Thực phẩm có lợi này sẽ hỗ trợ phát triển lợi khuẩn đường ruột, qua đó nâng cao miễn dịch giúp trẻ hạn chế ốm vặt hay gặp phải vấn đề tiêu hóa.
Nước là một phần không thể thiếu trong bí quyết tăng đề kháng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Vai trò của nước là vận chuyển bạch cầu đi khắp cơ thể, kích thích đào thải độc tố và qua đó, nâng cao miễn dịch của bé tốt hơn. Ngoài ra, uống đủ nước mỗi ngày giúp trẻ ít gặp phải táo bón, sỏi thận, suy thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. Vì thế, một trong những cách tăng đề kháng trẻ em là đảm bảo con uống đủ nước mỗi ngày.
Theo khuyến nghị từ Viện Dinh dưỡng, nhu cầu nước ở trẻ được tính là 150ml/kg cân nặng/ngày. Tùy theo độ tuổi, mẹ bổ sung lượng nước trung bình cho con như sau (5):
Phụ huynh nên tập thói quen để bé uống nước chủ động. Ưu tiên nước đã được đun sôi để nguội trong vòng 12-24 tiếng. Không chỉ nước lọc, các loại nước ép rau củ quả, sữa chua hoặc trà xanh cũng được khuyến khích, nhằm bổ sung dưỡng chất đa dạng, bảo vệ miễn dịch và nâng cao sức khỏe của bé.
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng giúp trẻ em khỏe mạnh cả thể chất và tinh thần. Nghiên cứu “Sleep and immune function” được đăng tải trên PubMed cho thấy, ngủ đủ giấc hỗ trợ tăng cường đề kháng cho bé (6). Đồng thời, việc này cũng cải thiện nhận thức, tư duy và não bộ, cũng như phát triển chiều cao lý tưởng.
>> Mẹ có biết: Bé ngủ bao nhiêu tiếng 1 ngày là đủ?
Mặt khác, bé ngủ sâu và ngon giấc là điều kiện giúp cho tế bào xung kích tự nhiên (vũ khí của hệ miễn dịch có tác dụng tấn công vi khuẩn và tế bào ung thư) được sản sinh nhiều hơn. Nhờ đó, trong sinh hoạt hàng ngày, trẻ ít có biểu hiện cáu gắt, khó chịu, mệt mỏi, cũng như giảm nguy cơ nhiễm trùng hiệu quả.
Vì thế, để góp phần tăng đề kháng cho bé, mẹ nên đảm bảo con ngủ đủ giấc. Nhìn chung, ở mỗi giai đoạn khôn lớn, giấc ngủ của trẻ có thể khác nhau. Trẻ dưới 1 tuổi cần có 12 - 16 tiếng ngủ/ngày; trẻ từ 1 - 2 tuổi cần có 11 - 14 tiếng ngủ/ngày; trẻ 3 - 5 tuổi cần có 10 - 13 tiếng ngủ/ngày và trẻ dưới 6 - 12 tuổi cần có 9 - 12 tiếng ngủ/ngày. Để bé yêu được ngủ ngon, không đột ngột giật mình hay thức giấc vào ban đêm, phụ huynh nên đọc sách, massage thư giãn hoặc ru con bằng âm nhạc êm dịu.
Trường Y khoa Harvard và Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ cho biết luyện tập thể thao là một trong những cách tăng sức đề kháng cho bé, giúp con hạn chế ốm vặt (1, 6). Thông qua hoạt động thể chất, cơ thể bắt đầu giải phóng một lượng kháng thể tự nhiên - Cytokine có tác dụng kháng viêm, tiêu diệt “những kẻ tấn công gây hại”. Cùng với đó, duy trì vận động mỗi ngày giúp bé tăng cường sức khỏe dẻo dai, kích thích cảm giác thèm ăn, ăn uống ngon hơn, cũng như cải thiện tâm trạng vui vẻ.
Vì thế, bố mẹ đừng lo lắng nếu con bị ngã đau hoặc thời tiết khắc nghiệt làm cho trẻ ốm vặt. Hãy tập thói quen để trẻ vận động mỗi ngày, duy trì đều đặn cho đến khi trưởng thành để nâng cao miễn dịch tốt nhất. Một bài tập thể thao phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ em, bao gồm:
Một bài viết trên trang Báo Chính Phủ cho biết 70% tế bào miễn dịch của trẻ em nằm ở hệ tiêu hóa (7). Điều này lý giải tại sao đường ruột khỏe mạnh là bí quyết tạo ra đề kháng vững vàng, giúp bé yêu được ăn ngon và ngủ sâu, cũng như tăng cường phát triển toàn diện.
Bên cạnh nguồn sữa phù hợp, mẹ có thể tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa của bé bằng cách xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp. Mẹ nên cho con ăn các thực phẩm giàu chất xơ như chuối, bông cải xanh... giúp con tiêu hóa thuận lợi, tránh táo bón và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn. Đồng thời, trẻ không nên ăn món ăn nhanh, chế biến sẵn nhiều chất béo dễ làm trở ngại quá trình tiêu hóa.
Ngoài ra, mẹ không nên ép con ăn quá nhiều để tránh khiến trẻ sợ bữa ăn, dễ nôn ói hoặc gặp các vấn đề tiêu hóa. Thay vào đó, bố mẹ nên chia nhỏ khẩu phần và khuyến khích trẻ ăn đa dạng thực phẩm phù hợp với nhu cầu theo độ tuổi.
Theo thông tin từ trường Y khoa Harvard, căng thẳng có thể làm sức khỏe của trẻ suy giảm và dễ nhiễm trùng hơn (6). Ngược lại, khi tinh thần thoải mái, cơ thể con sẽ sản sinh nhiều hormone tích cực giúp tăng cường đề kháng. Vì vậy, bố mẹ nên dành thời gian vui chơi, trò chuyện và tạo môi trường thoải mái để con phát triển khỏe mạnh.
Giữ vệ sinh cá nhân đúng cách giúp trẻ hạn chế nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn, virus. Bố mẹ nên rèn cho con các thói quen như rửa tay với xà phòng và nước sạch sau khi ăn và đi vệ sinh, đánh răng 2 lần/ngày, tắm rửa sạch sẽ, cắt móng tay gọn gàng...
Khi áp dụng các cách tăng đề kháng cho bé, mẹ nên tránh ép con ăn quá mức, hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và không nên kiêng khem quá mức. Cụ thể từng lưu ý như sau:
Không cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc: Vì khói thuốc có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp và hệ miễn dịch của trẻ.
Kiêng khem quá mức: Nhiều bố mẹ không cho con tiếp xúc thường xuyên với môi trường bên ngoài, vì sợ nhiễm bệnh. Điều này sẽ hạn chế trẻ vận động - hoạt động cần thiết hỗ trợ tăng đề kháng cho con.
Nhìn chung, hệ miễn dịch khỏe mạnh là nền tảng vững chắc giúp con chống chọi hiệu quả với tác nhân có hại từ môi trường. Ngay hôm nay, bố mẹ hãy áp dụng cách tăng đề kháng cho bé, để vừa bảo vệ sức khỏe toàn diện, vừa hỗ trợ con yêu lớn khôn tự nhiên, từ đó thỏa sức khám phá những điều kỳ thú từ thế giới xung quanh!
Tài liệu tham khảo:
(*) HMO (2’FL): Giúp hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại (Lewis và cộng sự, 2015); (Reverri và cộng sự, 2018).
(**) GOS & HMO (2’FL) : Giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hàng rào thành ruột (Ben và cộng sự 2008), (Lindner và cộng sự, 2023).
(***) Prebiotics and Probiotics: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng (Sazawal và cộng sự, 2010).
Xoay quanh chủ đề tìm kiếm giải pháp tăng cường sức đề kháng cho trẻ, bài viết cũng giải đáp các băn khoăn thường gặp của nhiều bố mẹ như dưới đây:
Trẻ hay ốm vặt trong những năm đầu đời là bình thường do hệ miễn dịch của con vẫn còn yếu kém. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra quá thường xuyên, kèm theo dấu hiệu con bị sụt cân, kém ăn, mệt mỏi… thì bố mẹ nên đưa con thăm khám để loại trừ nguyên nhân bệnh lý tiềm ẩn.
Bổ sung Vitamin C giúp trẻ tăng cường đề kháng. Dưỡng chất này hoạt động như một chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại (8). Mẹ có thể tăng cường Vitamin C cho con thông qua các loại thực phẩm như ổi, nho đen, quả kiwi, cải xoăn…
Trang này có hữu ích không?
Chấp nhận và đóng