Rôm sảy ở trẻ có triệu chứng gì? Nguyên nhân & cách cải thiện

1. Nổi rôm sảy ở trẻ em là gì?

Rôm sảy là tình trạng các ống tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi ứ đọng và gây viêm da, xuất hiện các sẩn nhỏ trên bề mặt da. Tình trạng này thường gặp trong thời tiết nóng ẩm và có thể gây ngứa, khó chịu dù đa số trường hợp không gây đau. Khi trẻ gãi làm trầy xước vùng da tổn thương, rôm sảy có thể dẫn đến nhiễm trùng da thứ phát.

Rôm sảy thường được phân thành 3 dạng dựa trên vị trí ống tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn:

• Rôm sảy dạng tinh thể: Đây là dạng nhẹ nhất, xảy ra ở lớp trên cùng của da và thường gặp ở trẻ, đặc biệt trong những tuần đầu đời. Trên da xuất hiện các mụn nước hoặc bóng nước nhỏ, dễ vỡ.
• Rôm sảy đỏ (hay rôm sảy gai): Đây là dạng thường gặp, xảy ra sâu hơn trong da và biểu hiện bằng các mẩn đỏ. Trẻ có thể cảm thấy ngứa hoặc châm chích như kiến cắn tại vùng da bị ảnh hưởng.
• Rôm sảy sâu: Dạng này ảnh hưởng đến lớp sâu hơn của da và thường xuất hiện sau khi rôm sảy đỏ kéo dài. Đây là dạng ít gặp hơn và có liên quan đến tình trạng tổn thương tuyến mồ hôi.

2. Triệu chứng khi bé bị rôm sảy

Các dấu hiệu thường gặp khi bé bị rôm sảy gồm những nốt nhỏ nổi trên da, cảm giác ngứa hoặc châm chích, vùng da có thể hơi sưng và đỏ; trẻ cũng dễ quấy khóc do khó chịu. Mẹ có thể nhận biết cụ thể qua các biểu hiện dưới đây để phân biệt rôm sảy với một số dạng phát ban khác. 

• Xuất hiện các nốt nhỏ trên da: Rôm sảy thường biểu hiện bằng các nốt nhỏ nổi trên bề mặt da, một số nốt có thể chứa dịch.
• Ngứa hoặc châm chích: Trẻ có thể cảm thấy ngứa, nóng rát hoặc châm chích tại vùng da bị rôm sảy.
• Da hơi sưng: Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng sưng nhẹ quanh vùng tổn thương.
• Trẻ quấy khóc, bứt rứt: Cảm giác ngứa và khó chịu có thể khiến trẻ quấy khóc hoặc khó chịu hơn bình thường.
• Vị trí xuất hiện: Rôm sảy thường gặp ở những vùng có nhiều tuyến mồ hôi như trán, cổ, vai, ngực và lưng; ở trẻ nhỏ, vùng da có nếp gấp hoặc nơi da tiếp xúc với tã cũng dễ bị ảnh hưởng.
• Có thể lan rộng: Các nốt rôm sảy có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể và lan rộng nếu trẻ tiếp tục đổ nhiều mồ hôi.

3. Nguyên nhân gây rôm sảy ở trẻ do đâu?

Nguyên nhân chính làm bé bị rôm sảy là mồ hôi bị giữ lại dưới da do các ống tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ gồm tuyến mồ hôi chưa hoàn thiện, thời tiết nóng ẩm, mặc quần áo hoặc tã quá chật, vệ sinh da chưa phù hợp và tình trạng tiết nhiều mồ hôi do vận động hoặc sốt ở trẻ. Dưới đây là chia sẻ chi tiết nguyên nhân gây nổi sảy ở trẻ em: 

• Đặc điểm sinh lý của trẻ (tuyến mồ hôi): Tuyến mồ hôi của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên khả năng điều hòa nhiệt độ và thoát mồ hôi chưa tốt như người lớn. Khi mồ hôi tiết ra nhiều nhưng không thoát được, các ống dẫn mồ hôi có thể bị tắc và gây ra các tổn thương đặc trưng của rôm sảy. Vì vậy, trẻ bị rôm sảy thường dễ gặp tình trạng này hơn, nhất là trong những tuần đầu đời hoặc khi trẻ được giữ quá ấm.
• Thời tiết nắng nóng: Thời tiết nóng ẩm làm cơ thể tăng tiết mồ hôi để điều hòa nhiệt độ. Khi lượng mồ hôi tiết ra nhiều và bị giữ lại trên da, các ống tuyến mồ hôi dễ bị tắc nghẽn, từ đó hình thành rôm sảy. Đây cũng là lý do nổi sảy ở trẻ em thường được gặp nhiều hơn vào mùa nóng hoặc trong môi trường có nhiệt độ và độ ẩm cao.
• Quần áo và tã bỉm quá chật: Mặc nhiều lớp quần áo hoặc quần áo quá chật có thể khiến da trẻ khó thoát nhiệt và mồ hôi. Tình trạng này càng dễ xảy ra khi quần áo không thoáng hoặc vùng da bị che phủ trong thời gian dài. Với trẻ nhỏ, tã cũng có thể làm một số vùng da bí hơn nếu không được thay và vệ sinh phù hợp.
• Vệ sinh cá nhân: Mồ hôi và các chất bẩn lưu lại trên da có thể làm vùng da của trẻ bí và khó thông thoáng. Những khu vực thường xuyên đổ mồ hôi như cổ, gáy, lưng cần được vệ sinh nhẹ nhàng và giữ khô thoáng. Khi bé bị nổi rôm sảy, việc duy trì vệ sinh da phù hợp cũng giúp hạn chế tình trạng tổn thương trở nên nặng hơn.
• Nguyên nhân khác: Trẻ vận động mạnh liên tục hoặc đang bị sốt cao có thể tăng tiết mồ hôi đột ngột, từ đó làm tăng nguy cơ tắc nghẽn các ống tuyến mồ hôi. Ngoài ra, trẻ nằm lâu một chỗ, đặc biệt ở vùng lưng, cũng có thể khiến da bị bí và mồ hôi khó thoát. Những yếu tố này khiến trẻ nổi sảy khắp người hoặc xuất hiện rôm sảy ở những vùng da thường xuyên bị che phủ.

4. Trẻ bị rôm sảy có nguy hiểm không?

Thông thường, rôm sảy là tình trạng da lành tính, không quá nguy hiểm và có thể tự cải thiện sau vài ngày khi trẻ được làm mát, giữ da khô thoáng và hạn chế tiết mồ hôi. Tuy nhiên, nếu trẻ gãi làm trầy xước da hoặc vùng tổn thương không được chăm sóc phù hợp, các nốt rôm có thể nhiễm khuẩn, hình thành mụn mủ, nhọt; trường hợp rôm sảy sâu kéo dài còn có thể liên quan đến tổn thương tuyến mồ hôi.

5. Cách khắc phục và lưu ý khi chăm sóc bé bị nổi sảy

Khi bé bị nổi rôm sảy, mẹ nên ưu tiên làm mát cơ thể, giữ da sạch và khô thoáng, lựa chọn quần áo phù hợp và hạn chế những yếu tố khiến trẻ đổ mồ hôi. Dưới đây là chia sẻ cách khắc phục và lưu ý khi chăm sóc em bé bị rôm sảy:

5.1 Cách khắc phục           

Khi chăm sóc rôm sảy ở trẻ, mẹ cần quan tâm vấn đề làm mát da, giảm mồ hôi và tạo điều kiện để vùng da tổn thương được thông thoáng. Cụ thể:

• Giữ môi trường mát: Cho bé chơi và ngủ ở nơi thoáng khí, có thể sử dụng quạt ở mức vừa phải hoặc điều hòa với nhiệt độ dễ chịu để hạn chế cơ thể đổ mồ hôi.
• Mặc đồ rộng rãi: Chọn quần áo mỏng, sáng màu, rộng vừa phải và có khả năng thấm hút mồ hôi tốt; tránh quấn khăn hoặc mặc quá nhiều lớp khiến da bé bị bí.
• Tắm rửa sạch sẽ: Tắm cho bé mỗi ngày bằng nước mát hoặc nước có nhiệt độ dễ chịu, kết hợp sản phẩm làm sạch dịu nhẹ dành cho trẻ để loại bỏ mồ hôi và bụi bẩn trên da.
• Chườm lạnh lên da: Có thể dùng khăn sạch được làm mát để chườm nhẹ lên vùng da ngứa, mỗi lần tối đa khoảng 20 phút, giúp làm dịu cảm giác ngứa và châm chích.
• Thoa kem dưỡng ẩm: Nếu cần sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm, mẹ nên lựa chọn loại phù hợp với làn da trẻ và tránh sản phẩm có hương liệu dễ gây kích ứng.

>> Xem thêm: 9 cách chăm sóc trẻ sơ sinh mùa hè nắng nóng, hạn chế ốm vặt

5.2 Lưu ý khi chăm sóc

Trong quá trình chăm sóc, mẹ cần hạn chế những tác động có thể làm tổn thương da hoặc khiến các ống tuyến mồ hôi tiếp tục bị bít tắc.

• Không dùng phấn rôm lên vùng da bị rôm: Phấn có thể làm bít các lỗ chân lông và khiến tình trạng rôm sảy trở nên nặng hơn.
• Giữ móng tay ngắn: Cắt ngắn móng tay, móng chân và có thể sử dụng bao tay phù hợp khi cần để hạn chế trẻ gãi làm trầy xước da.
• Không gãi hoặc chà xát vùng da tổn thương: Mẹ nên nhẹ nhàng vỗ hoặc chạm thay vì để trẻ gãi, đồng thời không nặn, cạy hay làm vỡ các nốt rôm để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
• Hạn chế hoạt động gây đổ mồ hôi: Khi thời tiết nóng, mẹ nên giảm các hoạt động khiến trẻ vận động quá mức và đưa trẻ đến nơi mát, thoáng. Cách này sẽ góp phần hạn chế tiết mồ hôi từ đó cải thiện tình trạng rôm sảy ở trẻ hiệu quả.

Bên cạnh chăm sóc ngoài da, chế độ dinh dưỡng cũng góp phần đáp ứng nhu cầu nước, vitamin và khoáng chất của trẻ. Mẹ có thể bổ sung nước, trái cây tươi như cam, táo và rau xanh phù hợp với độ tuổi. Hơn hết, theo một bài viết trên Báo Chính Phủ cho biết 70% tế bào miễn dịch nằm ở đường ruột. Vì vậy, tăng cường sức khỏe đường ruột là chìa khóa giúp con phát triển khỏe mạnh từ những năm đầu đời. Bên cạnh bổ sung các thực phẩm tăng sức đề kháng cho trẻ, hãy kết hợp với sữa dễ tiêu hóa cho bé giúp con hấp thu dưỡng chất tối ưu.

6. Phòng ngừa nổi rôm sảy ở trẻ như thế nào?

Để hạn chế nổi bé bị rôm sảy, mẹ nên tập trung vào việc giữ cơ thể bé mát, da sạch và khô thoáng, đồng thời tránh các yếu tố khiến trẻ tiết nhiều mồ hôi. Một số biện pháp đơn giản có thể thực hiện hằng ngày gồm:

• Lựa chọn quần áo phù hợp: Cho trẻ mặc quần áo mềm, nhẹ, rộng rãi, thoáng khí và có khả năng thấm hút mồ hôi tốt, chẳng hạn chất liệu cotton.
• Không ủ trẻ quá kỹ: Tránh mặc quá nhiều lớp quần áo hoặc quấn trẻ quá kín, nhất là khi thời tiết nóng.
• Giữ phòng ở thoáng mát: Khi nhiệt độ môi trường cao, mẹ có thể sử dụng quạt thông gió hoặc điều hòa phù hợp và giữ nơi ngủ thông thoáng.
• Tắm và vệ sinh da hằng ngày: Tắm cho trẻ bằng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không gây kích ứng để loại bỏ mồ hôi và bụi bẩn trên da.
• Giữ da khô thoáng: Sau khi tắm hoặc khi trẻ ra nhiều mồ hôi, mẹ nên nhẹ nhàng làm khô các vùng da có nếp gấp và vùng dễ bí.
• Hạn chế sản phẩm gây bít tắc: Không nên bôi quá nhiều kem hoặc phấn lên da trẻ vì có thể làm bít các lỗ chân lông.

7. Bé bị rôm sảy khi nào cần đi khám?

Phần lớn trường hợp rôm sảy nhẹ có thể cải thiện sau vài ngày khi trẻ được làm mát và chăm sóc da phù hợp, nhưng mẹ nên đưa bé đi khám nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường. 

• Rôm sảy không cải thiện sau vài ngày dù trẻ đã được chăm sóc và giữ da mát, khô thoáng.
• Trẻ ngứa nhiều, quấy khóc hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ do cảm giác khó chịu ở vùng da tổn thương.
• Xuất hiện nhiều mụn mủ trên vùng da bị rôm sảy.
• Da đau, sưng đỏ hoặc nóng quanh vùng tổn thương.
• Xuất hiện hạch ở vùng cổ, nách hoặc bẹn cùng với tình trạng rôm sảy.
• Trẻ bị sốt hoặc mẹ cảm thấy lo lắng về tình trạng phát ban của bé.

Rôm sảy ở trẻ thường liên quan đến tình trạng tắc nghẽn tuyến mồ hôi khi cơ thể tiết nhiều mồ hôi, với biểu hiện phổ biến là các nốt nhỏ, ngứa hoặc châm chích trên da. Mẹ có thể giúp bé cải thiện bằng cách giữ môi trường mát, cho trẻ mặc quần áo thoáng, vệ sinh da nhẹ nhàng, hạn chế gãi và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Nếu rôm sảy kéo dài, xuất hiện mụn mủ, sưng đau, sốt hoặc khiến trẻ khó chịu nhiều, mẹ nên đưa bé đi khám để được đánh giá phù hợp.

Tài liệu tham khảo:
(*) HMO (2’FL): Giúp hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại (Lewis và cộng sự, 2015); (Reverri và cộng sự, 2018).
(**) GOS & HMO (2’FL) : Giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hàng rào thành ruột (Ben và cộng sự 2008), (Lindner và cộng sự, 2023).
(***) Prebiotics and Probiotics: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng (Sazawal và cộng sự, 2010).

Tham khảo thêm sản phẩm