Trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè do đâu? Bố mẹ nên làm gì?

1. Biểu hiện trẻ sơ sinh thở khò khè nghẹt mũi là như thế nào?

Khi bé sơ sinh bị khò khè nghẹt mũi, bố mẹ có thể nhận biết qua các biểu hiện ở đường thở và hô hấp như tiếng thở bất thường, thở bằng miệng, thở nhanh hoặc thở gấp. Bên cạnh đó, trong sinh hoạt trẻ bị thở khò khè có thể gặp các biểu hiện như khó bú, quấy khóc, khó ngủ, chảy nước mũi hoặc hắt hơi. Dưới đây là những dấu hiệu bé sơ sinh bị khò khè nghẹt mũi cụ thể:

Biểu hiện ở đường thở và hô hấp:

• Tiếng thở bất thường: Bố mẹ có thể nghe thấy tiếng khụt khịt hoặc tiếng rít nhẹ phát ra từ mũi hoặc cổ họng của bé, đặc biệt là khi bé ngủ hoặc đang bú.
• Thở bằng miệng: Do mũi bị tắc nghẽn bởi dịch nhầy, bé sẽ có xu hướng há miệng để thở, điều này có thể làm cho miệng và họng của bé bị khô.
• Thở nhanh hoặc thở gấp: Nhịp thở của bé có thể nhanh hơn so với bình thường. Một dấu hiệu khác là cánh mũi bé phập phồng liên tục khi bé đang cố gắng hít thở.

Biểu hiện trong sinh hoạt:

• Khó bú: Một em bé bị nghẹt mũi thở khò khè sẽ gặp khó khăn khi bú mẹ hoặc bú bình. Bé thường phải nhả ti ra liên tục để lấy hơi, dẫn đến bú ngắt quãng và có nguy cơ bị sặc sữa.
• Quấy khóc, khó ngủ: Cảm giác khó chịu ở đường thở khiến bé ngủ không sâu giấc, hay giật mình, vặn mình và quấy khóc nhiều hơn bình thường.
• Chảy nước mũi hoặc hắt hơi: Bố mẹ có thể quan sát thấy dịch nhầy trong suốt hoặc hơi đặc chảy ra từ mũi của bé, đôi khi kèm theo triệu chứng hắt xì hơi nhiều.

2. Vì sao bé sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè?

Có nhiều nguyên nhân khiến bé sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè, bao gồm cả các yếu tố sinh lý bình thường và các vấn đề bệnh lý như cảm lạnh, cảm cúm, hen suyễn, viêm phổi... Hiểu rõ nguyên nhân trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè sẽ giúp bố mẹ có cách chăm sóc phù hợp và biết khi nào cần tìm đến sự trợ giúp y tế.

2.1 Nguyên nhân sinh lý

Một trong những nguyên nhân phổ biến là chứng nghẹt mũi sơ sinh sinh lý, xảy ra khi chất nhầy trong mũi của bé không được loại bỏ hết sau khi sinh. Do đường thở của trẻ sơ sinh còn rất nhỏ và chưa phát triển hoàn thiện, việc tích tụ một lượng nhỏ dịch nhầy cũng có thể gây ra tiếng khò khè. Tình trạng này thường không đáng lo ngại và việc vệ sinh mũi sạch sẽ có thể giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn. (1)

2.2 Nguyên nhân bệnh lý hoặc môi trường

Bên cạnh nguyên nhân sinh lý, tình trạng trẻ sơ sinh bị khò khè nghẹt mũi còn có thể xuất phát từ các bệnh lý hoặc tác động từ môi trường bên ngoài. Bố mẹ cần tìm hiểu kỹ để nhận biết và xử lý đúng cách:

• Cảm lạnh, cảm cúm: Đây là nguyên nhân hàng đầu gây nghẹt mũi ở trẻ nhỏ do nhiễm vi-rút. Khi bị cảm lạnh, cơ thể bé sẽ tăng sản xuất dịch nhầy ở mũi và họng để chống lại tác nhân gây bệnh, dẫn đến tắc nghẽn và thở khò khè.
• Hen suyễn: Hen suyễn (hen phế quản) là tình trạng đường thở bị viêm và thu hẹp, khiến không khí khó lưu thông và tạo ra tiếng thở rít, khò khè. Các yếu tố như lông động vật, khói bụi hay thay đổi thời tiết có thể là tác nhân khởi phát cơn hen ở trẻ.
• Viêm phổi hoặc viêm tiểu phế quản: Đây là những bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới nghiêm trọng, gây viêm và tích tụ dịch trong phổi hoặc các phế quản nhỏ. Tình trạng bé sơ sinh bị nghẹt mũi khò khè kèm theo sốt cao, ho nặng và thở khó là dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám ngay.
• Không khí quá khô: Môi trường có độ ẩm thấp, đặc biệt là trong phòng sử dụng điều hòa hoặc máy sưởi, có thể làm khô niêm mạc mũi của bé. Điều này kích thích cơ thể sản xuất nhiều chất nhầy hơn để làm ẩm, gây ra tình trạng nghẹt mũi.
• Trào ngược dạ dày thực quản: Khi axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản, nó có thể gây kích ứng đường hô hấp trên của trẻ. Phản ứng này dẫn đến sưng viêm và tăng tiết dịch nhầy, gây ra triệu chứng khò khè và nghẹt mũi, đặc biệt sau khi bé bú.

3. Trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè phải làm sao?

Khi thấy trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi khò khè, bố mẹ có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giúp con cảm thấy dễ chịu hơn. Các phương pháp như vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, hút mũi đúng cách, làm ẩm không khí…. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết các bước thực hiện an toàn cho bé dưới đây.

3.1 Nhỏ nước muối sinh lý

Sử dụng nước muối sinh lý (Natri Clorid 0,9%) là cách an toàn và hiệu quả để làm loãng dịch nhầy trong mũi của bé. Bố mẹ hãy nhỏ 1 - 2 giọt vào mỗi bên mũi, chờ khoảng 30 giây để dịch nhầy mềm ra. Sau đó, hãy day nhẹ nhàng hai bên cánh mũi để giúp chất nhầy dễ dàng chảy ra ngoài hơn. (1)

3.2 Hút mũi của trẻ đúng cách

Sau khi đã làm loãng dịch nhầy bằng nước muối, bố mẹ có thể dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để làm sạch khoang mũi cho bé. Cần thực hiện thao tác nhẹ nhàng, dứt khoát và không đưa đầu hút vào quá sâu để tránh làm tổn thương niêm mạc mũi mỏng manh của trẻ. Lưu ý chỉ nên hút mũi cho bé 2 - 3 lần/ngày, đặc biệt là trước khi cho bú và trước khi đi ngủ để cải thiện tình trạng trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè hiệu quả hơn.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi phải làm sao?

3.3 Làm ẩm phòng

Không khí khô có thể làm tình trạng nghẹt mũi của bé trở nên tồi tệ hơn. Bố mẹ nên sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ của bé để giữ cho không khí luôn đủ ẩm, giúp làm dịu đường thở và giảm kích ứng.

3.4 Chia nhỏ cữ bú 

Khi con khò khè nghẹt mũi sẽ khó thở hơn trong lúc bú nên bố mẹ nên chia nhỏ các cữ bú trong ngày. Thay vì cho bé bú một lần với lượng sữa lớn, hãy cho bé bú nhiều lần hơn với lượng ít hơn để con không bị mệt và có thời gian để thở. Ngoài ra, nên bế đứng và vỗ nhẹ lưng bé sau khi bú xong để tránh trào ngược sữa, tránh nguy cơ gây nôn trớ, một trong những nguyên nhân có thể làm bé bị khò khè nghẹt mũi.

3.5 Một số điều nên tránh

Để đảm bảo an toàn cho bé, bố mẹ cần lưu ý một số điều sau:

• Không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc co mạch hoặc bất kỳ loại thuốc nào khác nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Không dùng tăm bông, vật cứng hoặc miệng để hút mũi cho trẻ, vì có thể gây tổn thương niêm mạc mũi hoặc lây truyền thêm vi khuẩn.
• Không sử dụng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng khoa học để nhỏ mũi hay bôi cho trẻ.
• Tránh để bé tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn, lông thú cưng và các chất gây dị ứng khác.

4. Khi nào cần đưa trẻ đến bác sĩ thăm khám?

Mặc dù hầu hết trường hợp trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè không quá nguy hiểm, bố mẹ vẫn cần theo dõi các biểu hiện bất thường và đưa con đi khám khi cần thiết. Các triệu chứng cảnh báo bao gồm bé sốt cao trên 38 độ C, thở nhanh bất thường (trên 60 lần/phút), cánh mũi phập phồng, da tím tái, hoặc bỏ bú hoàn toàn. Việc thăm khám kịp thời sẽ giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp, tránh các biến chứng nguy hiểm.

Tình trạng trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi thở khò khè có thể do nhiều nguyên nhân từ sinh lý đến bệnh lý, nhưng bố mẹ hoàn toàn có thể xử lý hiệu quả tại nhà bằng các biện pháp chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải luôn theo dõi sát sao các biểu hiện của con để nhận biết những dấu hiệu bất thường. Nếu tình trạng của bé không cải thiện hoặc xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm sản phẩm