Loạn khuẩn đường ruột ở trẻ: Dấu hiệu, nguyên nhân & phòng ngừa

1. Loạn khuẩn đường ruột là gì?

Rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột ở trẻ là tình trạng mất cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn trong đường ruột.

Trong đường ruột của con người luôn có một hệ vi sinh vật đa dạng, khoảng 500 - 1.000 loài khác nhau sống cộng sinh. Trong đó có đến 85% là lợi khuẩn và 15% là hại khuẩn. Hầu hết những vi khuẩn này ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe và giúp duy trì đường ruột ở trạng thái cân bằng.

Khi một trong các vi khuẩn bị mất cân bằng có thể dẫn đến trình trạng loạn khuẩn, nhất là ở trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa còn yếu. Loạn khuẩn đường ruột ở trẻ em gây ra nhiều nghiêm trọng như tiêu chảy, phân sống lẫn chất nhầy, đi ngoài ra máu… Hệ quả, trẻ có thể bị mất nước trầm trọng, kiệt sức, suy dinh dưỡng và chậm phát triển.

2. Dấu hiệu trẻ bị loạn khuẩn đường ruột

Trẻ bị rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột thường có các triệu chứng như:

• Đầy hơi, chướng bụng.
• Táo bón.
• Tiêu chảy.
• Phân có lẫn máu.
• Nôn hoặc buồn nôn.
• Suy dinh dưỡng.

3. Nguyên nhân gây khiến trẻ bị loạn khuẩn đường ruột

Tình trạng rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột có thể do chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học, trẻ ăn dặm quá sớm, mắc bệnh lý tiêu hóa, pha sữa sai cách,... Sau đây là chi tiết từng nguyên nhân giúp mẹ nắm rõ hơn:

• Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học: Ăn uống không cân bằng, thiếu chất xơ và không đảm bảo vệ sinh sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn gây hại tấn công và gây loạn khuẩn đường ruột. Với trẻ ăn dặm, nếu mẹ cho con ăn thức ăn quá đặc, chưa phù hợp với độ tuổi có thể gây ra khó tiêu, mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
• Ăn dặm quá sớm: Cho trẻ ăn dặm quá sớm (trước 6 tháng tuổi theo khuyến nghị) khiến trẻ gặp khó khăn trong tiêu hóa. Về lâu dài có thể dẫn đến loạn khuẩn đường ruột. 
• Pha sữa sai cách: Pha sữa công thức sai cách, khiến sữa công thức quá loãng hay quá đặc đều không tốt cho hệ tiêu hóa của trẻ.

• Mắc bệnh lý tiêu hóa: Khi trẻ mắc các bệnh lý về tiêu hóa (như viêm ruột, trào ngược dạ dày thực quản,...), niêm mạc ruột sẽ bị tổn thương. Điều này khiến môi trường đường ruột mất ổn định, lợi khuẩn suy giảm trong khi hại khuẩn lại có cơ hội phát triển. Đây là nguyên nhân khiến đường ruột của trẻ bị rối loạn hệ vi sinh.
• Môi trường sống không đảm bảo: Trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường sống ô nhiễm (nhiều bụi bẩn, khói thuốc,...) rất dễ bị vi khuẩn bên ngoài xâm nhập và gây loạn khuẩn ở đường ruột.
• Trẻ bị căng thẳng: Tâm lý trẻ bất ổn có thể làm nhu động ruột giảm, khiến quá trình tiêu hóa thức ăn chậm lại. Khi thức ăn lưu lại trong đường ruột quá lâu, môi trường tiêu hóa dễ bị mất cân bằng, tạo điều kiện cho hại khuẩn phát triển mạnh hơn lợi khuẩn. Từ đó dẫn đến rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột.
• Không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm: Nếu trẻ ăn phải thức ăn không hợp vệ sinh, đường ruột sẽ bị các vi khuẩn có hại tấn công. Lúc hại khuẩn phát triển lấn át lợi khuẩn, sự cân bằng hệ vi sinh bị phá vỡ và dẫn đến tình trạng loạn khuẩn ở đường ruột.
• Dùng kháng sinh dài ngày: Trẻ dùng thuốc kháng sinh kéo dài và không đúng chỉ định của bác sĩ có thể gây ra loạn khuẩn đường ruột. Vì thuốc kháng sinh có thể loại bỏ cả lợi khuẩn và hại khuẩn, gây mất cân bằng hệ vi sinh.

>> Tham khảo:

• Bé uống kháng sinh bị tiêu chảy mẹ nên làm gì?
• Men tiêu hóa nên uống trước hay sau khi ăn thì tốt nhất?

4. Loạn khuẩn đường ruột ở trẻ bao lâu thì khỏi?

Nếu được chăm sóc đúng cách, rối loạn hệ vi sinh đường ruột thường cải thiện trong khoảng 1 tuần. Tuy nhiên, mẹ không nên chủ quan mà cần theo dõi trẻ sát sao trong giai đoạn này để phát hiện các dấu hiệu bất thường, kịp thời đưa trẻ đi thăm khám. 

5. Trẻ bị loạn khuẩn đường ruột có sao không?

Rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột nếu không được xử lý kịp thời, tiến triển nặng hơn có thể dẫn đến các biến chứng như rối loạn tiêu hóa, cơ thể kém hấp thu dinh dưỡng. Lâu dài, trẻ dần biếng ăn, chậm tăng cân, thậm chí suy dinh dưỡng khiến cơ thể nhẹ cân, thấp còi.

Không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột còn làm suy giảm hệ miễn dịch cơ thể. Vì 70% hệ miễn dịch nằm tại đường ruột, nên nếu tiêu hóa gặp trở ngại thì sức đề kháng của trẻ cũng trở nên kém hơn. Từ đó khiến con dễ ốm vặt và khó phát triển đạt chuẩn.

6. Cách chăm sóc bé bị loạn khuẩn đường ruột tại nhà

Điều quan trọng trong chăm sóc trẻ là cần khôi phục và duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Mẹ có thể hỗ trợ con bằng các cách sau đây:

6.1. Tăng cường các thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa

Khi trẻ bị loạn khuẩn đường ruột, mẹ nên loại bỏ những thực phẩm có thể là nguyên nhân gây bệnh như các món ăn ngọt, các món nhiều dầu mỡ, những loại thức ăn khó tiêu… Đồng thời, tăng cường những nhóm thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa của trẻ như thịt gà, thịt lợn nạc, sữa chua, sữa đậu nành, bí đỏ, cà rốt, chuối tiêu, hồng xiêm, các loại rau xanh…

Ngoài ra, cần chú ý, các mẹ không nên cho trẻ ăn kiêng quá mức. Bữa ăn của trẻ cần đầy đủ 4 nhóm dưỡng chất như: chất đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất.

>> Tham khảo: Thực đơn cho trẻ bị viêm đường ruột nên có món nào?

6.2. Sử dụng các chế phẩm vi sinh

Các chế phẩm vi sinh như sữa chua, men vi sinh… chứa nhiều Probiotic có lợi cho sức khỏe đường ruột. Chúng giúp cơ thể tăng số lượng lợi khuẩn trong hệ vi sinh đường ruột, xây dựng hệ miễn dịch cân bằng và hỗ trợ khắc phục loạn khuẩn đường ruột ở trẻ.

Các mẹ nên chọn các loại men vi sinh mùi vị hấp dẫn, dễ uống và đa dạng các chủng lợi khuẩn như Lactobacillus, Bacillus subtilis, Bacillus clausii, Antibio, Lactomin Plus, Biolactin... Tuy nhiên, khi sử dụng, cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

>> Bài viết liên quan:

• Phân biệt men vi sinh và men tiêu hoá
• Men vi sinh cho trẻ sơ sinh dùng sao cho hiệu quả?
• Có nên cho trẻ sử dụng men vi sinh trị táo bón không?

7. Làm thế nào để phòng ngừa loạn khuẩn đường ruột cho trẻ?

Bảo vệ đường ruột khỏe mạnh đóng một vai trò quan trọng trong hành trình phát triển của trẻ. Cha mẹ có thể áp dụng một số cách sau để phòng tránh tình trạng rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột: 

• Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, khoa học, ăn các thực phẩm tươi ngon, dễ tiêu hóa, tăng cường rau củ quả. Đồng thời hạn chế những thực phẩm có nhiều chất đạm, chất béo. 
• Đảm bảo vệ sinh từ khâu chọn mua thực phẩm đến khi chế biến. Lựa chọn thực phẩm tươi sạch, không bị hư hỏng; rửa sạch trước khi chế biến; vệ sinh sạch dụng cụ nấu nướng.

• Cho trẻ ăn uống đúng giờ, đúng bữa với các món ăn đầy đủ dưỡng chất và được nấu chín kỹ. 
• Không cho trẻ ăn các thức ăn để lâu ngày, có dấu hiệu ôi thiu, hư hỏng. 
• Tuyệt đối không cho con sử dụng thuốc kháng sinh, khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ. 
• Nên tập cho con thói quen rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. 
• Với trẻ dùng sữa công thức, mẹ nên chọn loại sữa chứa các dưỡng chất có lợi cho hệ tiêu hóa non yếu của bé. Ngoài ra, mẹ cũng cần ưu tiên sản phẩm chứa đạm mềm nhỏ, giúp trẻ dễ tiêu hóa và hạn chế các vấn đề tiêu hóa.

Với mong muốn đồng hành cùng mẹ nuôi dưỡng đường ruột của bé thêm khỏe mạnh, Friso cho ra mắt Friso Pro mới với công thức cải tiến mới vượt trội. Bên cạnh sự kết hợp các dưỡng chất quen thuộc như HMO, GOS và Probiotics, Friso Pro mới nay còn được bổ sung thêm hợp chất béo tự nhiên còn được gọi là MLC (Milk Lipid Complex). 

Ngoài ra, sản phẩm ứng dụng công nghệ LockNutri giúp giữ tính chất tự nhiên các dưỡng chất dinh dưỡng, đặc biệt bảo toàn hơn 90% các phân tử đạm mềm, nhỏ, tự nhiên hỗ trợ trẻ tiêu hóa và hấp thu các dưỡng chất dễ dàng hơn. Đồng thời, sản phẩm vẫn giữ vị thanh nhạt tự nhiên để bé dễ dàng làm quen. Không những vậy, mẹ hoàn toàn yên tâm với công nghệ TrackEasy độc quyền, cho phép truy xuất nguồn gốc sản phẩm minh bạch và tiện lợi.

>> Có Friso Pro, mẹ an tâm đường ruột của bé yêu thêm khỏe mạnh. Mẹ dễ dàng đặt mua sản phẩm TẠI ĐÂY!

8. Câu hỏi thường gặp

Với các băn khoăn liên quan đến tình trạng rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, mẹ có thể tìm lời giải đáp như sau đây:

8.1. Phân của trẻ bị loạn khuẩn đường ruột như thế nào?

Trẻ bị mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột thường đi phân sống, lỏng, dính nhầy hoặc lẫn máu, có mùi chua,....

>> Giải đáp: Phân trẻ sơ sinh bị táo bón thế nào, tìm hiểu cách phân biệt

8.2. Trẻ bị loạn khuẩn đường ruột có nôn không?

Có, trẻ bị mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột thường có triệu chứng nôn ói. Tuy nhiên, để chẩn đoán chính xác tình trạng này, cha mẹ cần đưa bé đến gặp bác sĩ.

8.3. Phải làm sao khi trẻ loạn khuẩn đường ruột biếng ăn?

Tình trạng rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột khiến trẻ gặp các vấn đề về tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu, táo bón, tiêu chảy,... Từ đó khiến con khó chịu, mệt mỏi dẫn đến tình trạng chán ăn. Lúc này, mẹ nên cho bé ăn những món mềm, lỏng dễ tiêu hóa  và chia nhỏ bữa ăn để giảm áp lực cho đường ruột. Đồng thời, mẹ cần tránh ép con ăn, thay vào đó nên tạo không khí vui vẻ, dễ chịu để khuyến khích bé ăn uống thoải mái hơn.

Trên đây là những thông tin cần thiết về tình trạng loạn khuẩn đường ruột ở trẻ nhỏ. Hy vọng các mẹ sẽ có thêm nhiều kiến thức bổ ích để sớm phát hiện, ngăn ngừa bệnh và chăm sóc con yêu tốt hơn.