Nhảy đến nội dung
cách-chăm-sóc-trẻ-sơ-sinh

Hướng dẫn cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi

So với trẻ nhỏ, cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi có phần phức tạp hơn. Trong bài viết sau, Friso sẽ bật mí đến mẹ làm thế nào để chăm trẻ sơ sinh, giúp bé yêu có nền tảng phát triển khỏe mạnh.

1. Bí quyết chăm trẻ sơ sinh trong 7 ngày đầu

Khi chăm bé trong 7 ngày đầu, mẹ cần lưu ý một số điều sau:

1.1. Chú ý giữ ấm cho trẻ

Một trong những lưu ý về cách chăm sóc trẻ sơ sinh trong những ngày đầu là mẹ cần giữ ấm cơ thể bằng cách cho bé yêu mặc quần áo đầy đủ, bao tay, bao chân, đội mũ và đắp chăn mỏng. Vào mùa hè, mẹ có thể bật điều hòa nhưng chỉ nên tối đa ở mức 26 - 28 độ C. Ngoài ra, mẹ nên nằm gần bé để bé nhận được hơi ấm cũng như kịp thời xử lý nếu bé bị hạ nhiệt độ. 

bí-quyết-chăm-trẻ-sơ-sinh

 

1.2. Cho trẻ bú thường xuyên khi bé đói

Trong thời gian đầu, số cữ bú của trẻ sơ sinh có thể lên đến 8 - 12 lần mỗi ngày. Đồng thời, thời gian giữa các cữ bú và lượng sữa mà bé tiêu thụ không giống nhau. Vì thế mẹ nên cho bé bú thường xuyên theo nhu cầu của bé bởi điều này sẽ giúp bé yêu có đủ năng lượng để sưởi ấm cơ thể.

1.3. Cho trẻ bú sữa non - Cách chăm sóc trẻ sơ sinh để có đề kháng vững vàng

Sữa mẹ tiết ra trong những ngày đầu sau sinh có giá trị dinh dưỡng cao gấp 10 lần so với sữa ở giai đoạn sau, đồng thời có tác dụng như kháng sinh tự nhiên bảo vệ bé trước nguy cơ mắc các bệnh như sởi, tiêu chảy, các bệnh về đường hô hấp,… trong 6 tháng đầu đời. 
Vì các lợi ích tuyệt vời trên, các chuyên gia khuyến khích mẹ nên cho bé yêu bú sữa càng sớm càng tốt:

  • Nếu mẹ sinh thường, cho trẻ bú ngay sau sinh khoảng nửa giờ. 
  • Nếu mẹ sinh mổ thì nên đợi sau sinh khoảng 6 giờ để tác động của thuốc đã mất đi hoàn toàn trong sữa mẹ. 

1.4. Thường xuyên theo dõi các biểu hiện của bé 

Sau khi sinh, bé ngủ rất nhiều (tổng thời gian ngủ có thể lên đến 16 tiếng/ ngày) và chỉ thức khi đói hoặc tã bị ướt. Sau một thời gian, tổng giờ ngủ của bé sẽ giảm xuống, đồng thời thời gian ngủ của bé cũng đi vào khuôn khổ hơn.

cách-chăm-sóc-trẻ-sơ-sinh-từ-0-đến-6-tháng-tuổi

 

Ngoài ra, trong thời gian này, bé thường đi ngoài phân su - phân thường có màu xanh thẫm, không có mùi hoặc đặc quánh,... 
Một số biểu hiện sinh lý bất thường của bé mà mẹ cần đặc biệt chú ý bao gồm: 2 ngày trở lên mà bé không đi ngoài, sụt cân bất thường, vàng da, thở khò khè, cứng hàm, ngủ li bì (không thức để bú hoặc khi tã bị ướt),... Lúc này mẹ cần đưa ngay bé đến các cơ sở y tế để kiểm tra để có cách xử lý kịp thời, tránh để tình trạng trầm trọng hơn. 

 

2. Chi tiết cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi

Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, khi chăm sóc bé mẹ cần lưu ý một số điều sau:

2.1. Chăm sóc trẻ khi cho trẻ bú

Để trẻ không bị sặc hay nôn trớ khi bú, mẹ cần cho bé bú đúng tư thế, cụ thể:
 

Đối với trẻ bú mẹ:

  • Bế em bé lên bằng 2 tay và ngồi xuống ghế hoặc giường có điểm tựa vững chắc.
  • Đặt thân và đầu của bé nằm trên một đường thẳng sao cho bụng của mẹ và bé áp sát với nhau, đặt bé ở vị trí đối diện với núm vú.
  • Khi bé đã ổn định thì mẹ có thể bắt đầu cho bé bú. 
  • Sau khi bé đã bú xong, hãy giúp bé ợ hơi bằng cách giữ bé ở tư thế thẳng đứng, ngực áp vào 1 bên ngực của mẹ, mặt kề lên hõm vai rồi vỗ nhẹ lưng bé.

Đối với trẻ bú bình:

  • Đặt bé ở tư thế đầu cao hơn phần thân từ cổ trở xuống rồi mới bắt đầu cho bé bú.
  • Sau khi bé bú xong, giữ bé ở tư thế thẳng đứng, ngực áp vào 1 bên ngực của mẹ, mặt kề lên hõm vai rồi vỗ nhẹ lưng cho đến khi bé ợ hơi.
  • Sau khi bé ợ hơi, mẹ hãy bế bé thêm một lúc nữa rồi mới đặt bé nằm xuống. 
chăm-sóc-trẻ-sơ-sinh

 

2.2. Tắm và vệ sinh rốn cho trẻ

Trong cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi không thể thiếu việc tắm và vệ sinh rốn cho bé. Sau đây là một số điều nên và không nên khi tắm, vệ sinh rốn cho bé.
 

Nên:

  • Chuẩn bị đầy đủ khăn, tã, quần áo, nước tắm, thuốc nhỏ mắt, mũi,... để đảm bảo trẻ được giữ ấm ngay sau khi tắm xong. 
  • Nơi tắm cũng phải kín gió để tránh bé yêu bị cảm lạnh.
  • Vệ sinh rốn bằng nước muối sinh lý sau khi tắm rồi lau khô là được. 

Không nên:

  • Tùy tiện sử dụng các loại lá để tắm cho trẻ. 
  • Bôi hay sử dụng hóa chất để rửa rốn cho trẻ. 

2.3. Bế trẻ sơ sinh đúng cách

Xương trẻ sơ sinh rất yếu do đó bế không đúng cách sẽ gây hại cho hệ xương của bé. Vì thế mẹ cần cẩn thận khi bế bé nhé:

  • Luồn một tay xuống dưới cổ bé để đỡ lấy đầu bé.
  • Tay kia luồn dưới lưng và mông bé để đỡ phần thân dưới một cách chắc chắn.
  • Khi đặt con xuống mẹ cũng phải nhớ giữ đầu bé.

2.4. Chăm sóc da, mắt, lưỡi, mũi cho trẻ

Khi vệ sinh cho trẻ sơ sinh, mẹ cần chú ý đến các bộ phận như da, mắt, lưỡi và mũi bởi lúc này chúng còn khá nhạy cảm:

  • Sử dụng các sản phẩm tắm rửa, vệ sinh dịu nhẹ và chuyên biệt cho trẻ sơ sinh.
  • Không để mắt trẻ tiếp xúc với hóa chất. Nếu trẻ bị chảy nước mắt, xuất hiện ghèn thì chỉ cần vệ sinh bằng nước muối sinh lý.
  • Dùng khăn mặt riêng và sạch sẽ để lau mặt cho bé.
  • Vệ sinh các bộ phận như mũi, lưỡi hàng ngày bằng nước muối sinh lý.
các-lưu-ý-khi-chăm-sóc-trẻ-sơ-sinh

 

2.5. Cách cho trẻ sơ sinh ngủ

Một trong những lưu ý hàng đầu trong cách chăm sóc trẻ sơ sinh chính là chú ý đến giấc ngủ của bé. Một giấc ngủ ngon và sâu sẽ giúp bé phát triển khỏe mạnh, toàn diện. Để giúp bé có một giấc ngủ “đúng chuẩn” mẹ hãy:

  • Nhẹ nhàng vỗ về để bé dần đi vào giấc ngủ.
  • Thường xuyên thay tã.
  • Tắt đèn khi đến giờ ngủ của bé.
  • Cho bé bú no trước khi ngủ.

2.6. Cách thay tã cho bé

Để tránh bị hăm tã và các vấn đề về da khác, mẹ nên thay tã ngay sau khi bé yêu đi ngoài. Khi thay tã, mẹ cần:

  • Vệ sinh vùng hậu môn và bộ phận sinh dục của bé bằng khăn mềm và nước ấm
  • Lau theo hướng từ trước ra sau. 
  • Thoa kem thêm chống hăm hoặc kem bảo vệ da trước khi mặc tã mới cho trẻ.

Ngoài ra, khi chọn tã cho con:

  • Đối với tã vải: Chọn loại có kích cỡ thích hợp, có tính năng chống hăm, ngứa. 
  • Đối với tã giấy: Chọn loại có chất liệu cotton mềm, thấm nước tốt.
cách-chăm-trẻ-sơ-sinh

 

2.7. Lưu ý đến nhiệt độ trẻ sơ sinh

Đối với cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi, mẹ nên mua một nhiệt kế để sẵn để kịp thời phát hiện nhiệt độ bất thường của bé (nếu có). Trong đó:

  • Khi đo nhiệt độ ở nách: Đặt nhiệt kế vào nách bé và giữ trong khoảng 2 phút, nhiệt độ ở nách cộng thêm 0,5 độ C mới là nhiệt độ thực tế của bé.
  • Khi đo nhiệt độ ở hậu môn: Đặt nhiệt kế vào hậu môn bé và giữ trong 1 phút, nhiệt độ đo được ở hậu môn chính là thân nhiệt thật của bé.

Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh là 36,5 – 37,5°C. Vì thế:

  • Nếu nhiệt độ của bé thấp hơn 36,5 độ C, mẹ cần ủ ấm cho bé ngay.
  • Nếu nhiệt độ của bé cao hơn 37,5°C, mẹ nên bỏ bớt khăn, mền, cởi bớt quần áo, mũ, vớ, cho bé bú nhiều hơn, theo dõi nhiệt độ của bé thật kỹ.
  • Nếu nhiệt độ của bé cao hơn 38°C, bé đã bị sốt. Ngoài bỏ bớt khăn, áo, mũ,... mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán kịp thời.

2.8. Cho bé chích ngừa đầy đủ, đúng lịch

Trong 24 giờ sau khi sinh, bé sẽ được tiêm bổ sung vitamin K và chủng ngừa viêm gan B chủng ngừa vắc xin lao (BCG) tại bệnh viện. Những mũi tiêm sau đó (sởi, quai bị, ho gà,...) mẹ cần theo dõi lịch để đưa bé đi tiêm đúng thời gian tại các cơ sở tiêm phòng.

Việc chào đón thiên thần nhỏ không chỉ mang đến hạnh phúc mà còn kèm theo nỗi băn khoăn làm thế nào để chăm sóc con tốt, nhất là với những người lần đầu làm mẹ. Hi vọng thông qua những cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi trên, bạn đã tự tin hơn trên hành trình làm mẹ của mình.