Hướng dẫn cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng, khó tiêu

1. Vì sao trẻ sơ sinh bị sôi bụng? Dấu hiệu như thế nào?

Hiện tượng sôi bụng ở trẻ sơ sinh chủ yếu xảy ra do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện hoặc do cách chăm sóc của cha mẹ chưa phù hợp. Khi đó, trẻ có thể xuất hiện các các dấu hiệu như bụng kêu ọc ọc, quấy khóc, khó chịu, ợ hơi nhiều hoặc hay xì hơi… Mời cha mẹ cùng tìm hiểu chi tiết hơn về các triệu chứng và nguyên nhân gây ra tình trạng này ngay sau đây nhé.

1.1 Triệu chứng trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Khi bị sôi bụng, trẻ sơ sinh có một số biểu hiện mà cha mẹ có thể dễ dàng quan sát và nhận biết:

• Bụng của trẻ phát ra những âm thanh ọc ọc.
• Bé thường xuyên quấy khóc, tỏ ra khó chịu, uốn éo người và co chân lên bụng do cảm giác đầy hơi, chướng bụng.
• Trẻ có biểu hiện ợ hơi, nôn trớ sữa sau khi bú hoặc xì hơi nhiều hơn so với bình thường để đẩy khí ra ngoài.
• Bé có thể biếng bú, bỏ bú hoặc bú ít hơn do bụng luôn trong tình trạng căng tức, khó chịu và không thoải mái.

1.2 Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Tình trạng sôi bụng ở trẻ sơ sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố sinh lý và bệnh lý:

• Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh còn rất non nớt và chưa hoàn thiện nên chưa thể xử lý tốt lượng thức ăn nạp vào.
• Chế độ ăn của mẹ đang cho con bú có nhiều thực phẩm dễ sinh khí như khoai, bắp cải, đậu…
• Việc cho trẻ bú sai tư thế hoặc bú bình không đúng khớp ngậm có thể khiến con nuốt phải nhiều không khí vào dạ dày.
• Dụng cụ cho bé uống sữa như bình sữa hoặc núm vú không được vệ sinh sạch sẽ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.
• Trẻ có thể mắc các bệnh lý về đường ruột như nhiễm khuẩn, trào ngược dạ dày, viêm dạ dày ruột… thường có triệu chứng đầy hơi, sôi bụng.
• Trẻ không dung nạp lactose hoặc dị ứng đạm sữa bò gây ra tình trạng sôi bụng.

2. Massage có tác dụng như thế nào với trẻ bị sôi bụng?

Massage bụng là một phương pháp tự nhiên và hiệu quả để giúp trẻ sơ sinh giảm bớt cảm giác khó chịu do sôi bụng, đầy hơi. Những động tác xoa bóp nhẹ nhàng có tác dụng giảm đầy hơi, sôi bụng, kích thích nhu động ruột, hỗ trợ trẻ dễ đi ngoài, hỗ trợ con thư giãn, tăng kết nối với cha mẹ. Hãy cùng khám phá chi tiết hơn về các tác dụng của massage đối với hệ tiêu hóa của trẻ ngay sau đây nhé.

• Giảm đầy hơi, sôi bụng: Cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng giúp làm ấm và giải phóng lượng khí bị mắc kẹt trong đường ruột. Điều này hỗ trợ giảm áp lực lên thành bụng, từ đó làm dịu các cơn đau và cảm giác căng tức khó chịu cho bé. Kết quả là, những âm thanh ọc ọc trong bụng con sẽ giảm dần và bé sẽ cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều.
• Kích thích nhu động ruột, hỗ trợ trẻ dễ đi tiêu: Việc xoa bóp bụng sẽ tác động trực tiếp lên khung đại tràng, giúp kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả. Nhờ đó, quá trình di chuyển và đào thải phân ra ngoài diễn ra thuận lợi hơn, ngăn ngừa tình trạng táo bón ở trẻ sơ sinh. Massage thường xuyên cũng góp phần giúp hệ tiêu hóa của con hoạt động một cách trơn tru và ổn định hơn.
• Giúp bé thư giãn, tăng kết nối giữa cha mẹ và bé: Các cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng không chỉ mang lại lợi ích về mặt thể chất mà còn là cách tuyệt vời để tăng cường sợi dây tình cảm giữa cha mẹ và con. Những cử chỉ âu yếm, vỗ về sẽ giúp bé cảm thấy an toàn, được yêu thương và thư giãn, từ đó ngủ ngon hơn. Đây cũng là khoảng thời gian quý báu để cha mẹ kết nối sâu sắc hơn với bé yêu của mình.

3. Mẹ cần chuẩn bị gì trước khi massage cho trẻ?

Để buổi massage cho bé đạt hiệu quả tốt nhất và đảm bảo an toàn, mẹ cần chuẩn bị kỹ lưỡng một vài yếu tố quan trọng. Việc tạo ra một không gian thoải mái, lựa chọn thời điểm phù hợp và chuẩn bị đầy đủ dụng cụ cần thiết sẽ giúp bé hợp tác và tận hưởng trọn vẹn những lợi ích. Mẹ hãy tham khảo các bước chuẩn bị chi tiết được gợi ý ngay dưới đây nhé:

• Thời điểm phù hợp: Mẹ nên chọn lúc bé đang vui vẻ và thư giãn, tránh massage khi con vừa bú no hoặc đang đói bụng. Thời điểm lý tưởng nhất là khoảng 45 - 60 phút sau khi bé bú xong. Việc massage đúng lúc sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu và hợp tác hơn trong suốt quá trình.
• Môi trường và tư thế phù hợp: Mẹ cần chuẩn bị một không gian yên tĩnh, ấm áp, có đủ ánh sáng dịu nhẹ và không có gió lùa để massage cho con. Mẹ nên đặt bé nằm ngửa trên một mặt phẳng êm ái như giường hoặc thảm, đảm bảo bé luôn cảm thấy thoải mái. Tư thế này giúp mẹ dễ dàng thực hiện các động tác massage vùng bụng một cách chính xác và hiệu quả.
• Các dụng cụ cần thiết: Trước khi bắt đầu, mẹ cần chuẩn bị sẵn một chiếc khăn mềm, sạch để lót cho bé nằm lên, giúp giữ vệ sinh và sự ấm áp. Mẹ cũng nên chuẩn bị một ít dầu massage chuyên dụng cho trẻ sơ sinh, có nguồn gốc tự nhiên và không mùi. Việc sử dụng dầu sẽ giúp các thao tác của mẹ trở nên trơn tru hơn và không gây ma sát lên làn da nhạy cảm của bé.

4. Gợi ý những cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng, khó tiêu

Có rất nhiều kỹ thuật massage khác nhau được thiết kế để giúp trẻ giảm bớt tình trạng sôi bụng và khó tiêu, như massage theo kim đồng hồ, massage kiểu chèo tay, massage vuốt sang 2 bên… Sau đây là hướng dẫn chi tiết từng cách, mời mẹ cùng tham khảo:

4.1 Massage theo kim đồng hồ

Đây là động tác massage cơ bản và phổ biến nhất, mô phỏng theo đường đi của khung đại tràng, giúp kích thích tiêu hóa:

• Đầu tiên, mẹ xoa hai bàn tay vào nhau để làm ấm rồi cho một ít dầu massage ra lòng bàn tay và xoa đều.
• Đặt các đầu ngón tay lên vùng bụng quanh rốn của bé, sau đó nhẹ nhàng xoa theo chiều kim đồng hồ.
• Lặp lại động tác này khoảng 3 - 5 lần, luôn quan sát phản ứng của bé để điều chỉnh lực tay cho phù hợp.

4.2 Massage kiểu chèo tay

Cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng này giống như những mái chèo đang đẩy nước, giúp di chuyển lượng khí bị mắc kẹt trong đường ruột của bé:

• Mẹ dùng cạnh bàn tay đặt ngang trên bụng bé, rồi vuốt nhẹ từ vùng dưới xương sườn xuống đến vùng hông.
• Hai tay thực hiện luân phiên như động tác chèo thuyền: khi một tay vừa vuốt xuống hết bụng thì tay còn lại bắt đầu vuốt từ dưới xương sườn xuống.
• Lặp lại động tác nhịp nhàng 3-5 lần để tạo cảm giác nhẹ nhàng và thư giãn cho bé.

4.3 Massage vuốt sang 2 bên

Kỹ thuật này giúp giải tỏa áp lực và khí thừa tích tụ ở trung tâm vùng bụng của trẻ một cách hiệu quả:

• Đặt hai ngón cái nằm ngang trên bụng bé, ngay phía trên rốn.
• Nhẹ nhàng ấn và vuốt hai ngón cái sang hai bên theo hướng ngược nhau, như đang mở rộng vùng bụng.
• Mẹ hãy thực hiện lặp lại động tác này khoảng 3 - 5 lần, luôn giữ lực tay thật nhẹ nhàng và đều đặn.

4.4 Massage kiểu I Love You

Đây là một trong những cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng rất hiệu quả, bao gồm chuỗi 3 động tác liên tiếp:

• Chữ I: Vuốt một đường thẳng dọc ở bên trái bụng của bé (theo hướng từ trên xuống dưới của hệ tiêu hóa).
• Chữ L: Vuốt ngang từ phía trên bụng bé sang bên trái, sau đó vuốt dọc xuống dưới tạo thành chữ L ngược.
• Chữ U ngược: Bắt đầu từ bụng dưới bên phải của bé, vuốt lên trên, vòng ngang qua phía trên rốn rồi vuốt xuống bụng dưới bên trái.
• Động tác này đi theo hướng di chuyển tự nhiên của đại tràng, giúp hỗ trợ tống hơi và kích thích nhu động ruột.

4.5 Massage kiểu bước ngón tay

Động tác này mô phỏng các bước đi nhẹ nhàng trên bụng bé, giúp kích thích hoạt động của đường ruột một cách tinh tế:

• Đặt ngón trỏ và ngón giữa ở phía trên rốn bên trái của bé.
• Di chuyển hai ngón tay từng bước nhỏ kết hợp vuốt nhẹ ngang qua bụng sang phía bên phải, giống như các ngón tay đang "đi bộ" trên bụng bé. Điều này giúp kích thích nhu động ruột và hỗ trợ bé giảm đầy hơi.
• Lặp lại 3-5 lần, giúp bé thư giãn và hỗ trợ quá trình đẩy khí thừa ra ngoài tự nhiên.

5. Khi massage bụng cho trẻ sơ sinh mẹ cần lưu ý gì?

Để việc massage bụng cho bé vừa an toàn vừa phát huy tối đa công dụng, mẹ cần chú ý đến một số nguyên tắc quan trọng như tần suất thực hiện phù hợp, các dấu hiệu cần dừng massage, lựa tay vừa phải và đừng quên trò chuyện với con. Dưới đây là những điều mẹ cần ghi nhớ khi thực hiện các cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng.

• Tần suất massage: Mẹ có thể massage cho bé 1 - 2 lần mỗi ngày để giúp hệ tiêu hóa của con hoạt động tốt hơn. Mỗi lần massage chỉ nên kéo dài từ 5 - 15 phút, tùy thuộc vào sự hợp tác và tâm trạng của bé. Mẹ không nên massage quá lâu vì có thể khiến bé mệt mỏi hoặc khó chịu, làm phản tác dụng.

• Các dấu hiệu cần dừng massage: Mẹ cần ngưng massage ngay lập tức nếu thấy bé có bất kỳ dấu hiệu khó chịu nào như khóc lớn, gồng mình hay đẩy tay mẹ ra... Ngoài ra, nếu da bé nổi mẩn đỏ hoặc có dấu hiệu dị ứng với dầu massage, mẹ cũng nên dừng lại.
• Lực tay vừa phải: Làn da và cơ thể của trẻ sơ sinh rất mỏng manh, vì vậy mẹ cần sử dụng lực tay thật nhẹ nhàng và từ tốn. Mẹ chỉ nên dùng các đầu ngón tay hoặc lòng bàn tay để xoa bóp, tránh ấn quá sâu gây đau cho bé.
• Trò chuyện với bé: Trong suốt quá trình massage, mẹ hãy duy trì giao tiếp bằng mắt và trò chuyện với con bằng giọng nói ấm áp. Điều này không chỉ giúp bé cảm thấy an tâm, thư giãn hơn mà còn là cơ hội tuyệt vời để gắn kết tình cảm. Mẹ có thể hát ru hoặc kể những câu chuyện ngắn để tạo không khí vui vẻ.

6. Một số giải pháp khác hỗ trợ chăm sóc và ngăn ngừa tình trạng trẻ bị sôi bụng

Bên cạnh áp dụng các cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng, có nhiều giải pháp khác cũng rất hiệu quả trong việc hỗ trợ và ngăn ngừa tình trạng này. Những phương pháp này tập trung vào việc cải thiện từ gốc rễ như ưu tiên cho con bú sữa mẹ, điều chỉnh chế độ ăn của mẹ, vỗ ợ hơi cho bé… Cha mẹ có thể kết hợp các cách dưới đây để chăm sóc hệ tiêu hóa của con một cách toàn diện nhất:

• Ưu tiên cho con bú sữa mẹ: Theo Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization - WHO), mẹ nên cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong ít nhất 6 tháng đầu đời. Vì sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên, dễ tiêu hóa nhất, chứa các kháng thể giúp bảo vệ hệ đường ruột non nớt của con. Điều này không chỉ cung cấp dưỡng chất tối ưu mà còn hỗ trợ con phát triển một cách khỏe mạnh. (1, 2)

Trường hợp mẹ có cơ địa ít sữa hoặc gặp vấn đề không thể cho trẻ bú, mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để tìm giải pháp thay thế phù hợp. Mẹ nên ưu tiên sản phẩm có chứa Milk Lipid Complex - chất béo sữa tự nhiên có cấu trúc dễ hấp thu, hỗ trợ trẻ đi ngoài dễ dàng, phân mềm hơn. Cùng với đạm mềm nhỏ “thân thiện” với hệ đường ruột non nớt của trẻ, giúp trẻ êm bụng, dễ tiêu hóa và hấp thu tốt dưỡng chất.

Ngoài ra, sản phẩm có Milk Lipid Complex cùng với các dưỡng chất HMO, GOS, Probiotic hỗ trợ trẻ tiêu hóa dễ dàng, hấp thu dưỡng chất hiệu quả. Ngoài ra, sự kết hợp này còn góp phần giúp trẻ xây dựng 3 “tầng” đề kháng đường ruột:

1. Tạo lớp khiên bảo vệ, ngăn vi khuẩn có hại xâm nhập vào đường ruột. (*)
2. Nuôi dưỡng và cân bằng hệ vi sinh, tạo môi trường ức chế hại khuẩn. (**)
3. Kích thích sản sinh tế bào miễn dịch, tăng kháng thể tự nhiên, hỗ trợ bé giảm nguy cơ nhiễm trùng đường ruột. (***)

Qua đó hỗ trợ trẻ hạn chế gặp các vấn đề tiêu hóa thường gặp như chướng bụng, táo bón, tiêu chảy. Khi bụng con êm khỏe, sức đề kháng của con cũng được nâng cao - vì có đến 70% hệ miễn dịch nằm tại đường ruột.

Bên cạnh đó, sữa ứng dụng công nghệ LockNutri® xử lý nhiệt 1 lần giúp bảo toàn hơn 90% cấu trúc đạm mềm, nhỏ hỗ trợ trẻ tiêu hóa thuận lợi. Sữa thuộc thương hiệu uy tín, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng cũng là một yếu tố quan trọng. Mẹ nên ưu tiên các loại sữa tích hợp công nghệ TrackEasy - công nghệ truy xuất nguồn gốc sản phẩm sữa. Theo đó với TrackEasy, cha mẹ chỉ cần quét mã QR dưới đáy lon sữa là đã có thể tra cứu toàn bộ quy trình sản xuất, từ nguồn gốc trang trại đến khi đóng gói, thành phẩm, đảm bảo sự an tâm tối đa khi lựa chọn.

• Điều chỉnh chế độ ăn của mẹ: Chế độ ăn của mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sữa, do đó mẹ nên hạn chế tiêu thụ các thực phẩm dễ sinh khí. Các món ăn như bắp cải, khoai, đậu, đồ chiên rán, hay đồ uống có gas nên được cắt giảm trong thực đơn hàng ngày. Thay vào đó, Viện Dinh Dưỡng Quốc gia khuyến nghị mẹ nên xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng với các món hỗ trợ tạo nguồn sữa chất lượng như móng giò, đu đủ xanh, thìa là, rau ngót… (3)
• Vỗ ợ hơi cho con: Sau mỗi cữ bú, mẹ nên dành thời gian vỗ ợ hơi cho bé để giúp đẩy lượng không khí thừa ra ngoài dạ dày. Mẹ có thể bế vác con lên vai, để cằm bé tựa vào vai mẹ rồi dùng lòng bàn tay vỗ nhẹ vào lưng bé. Thực hiện đều đặn thói quen này sẽ giúp giảm đáng kể tình trạng ọc sữa, đầy hơi và khó chịu cho con.
• Cho trẻ bú đúng cách: Tư thế cho bú đúng cách đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc ngăn ngừa sôi bụng, giúp bé không nuốt phải không khí. Viện Dinh Dưỡng Quốc gia hướng dẫn như sau: Mẹ giữ đầu, thân và mông của con trên 1 đường thẳng, bụng trẻ áp sát vào bụng mẹ, đồng thời trẻ được đỡ đầu và cổ, miệng con mở rộng ngậm sâu vào quầng thâm quanh vú mẹ. (4)

Với trẻ uống sữa công thức, mẹ ôm bé sao cho đầu trẻ cao hơn phần thân, tựa vào bắp tay mẹ. Đồng thời, mẹ cần cầm bình sữa hơi nghiêng, đảm bảo sữa ngập núm ti để hạn chế con nuốt khí vào bụng.

Nhìn chung, các cách massage cho trẻ sơ sinh bị sôi bụng là một phương pháp an toàn và hiệu quả để giúp con cảm thấy dễ chịu hơn. Mẹ nên thực hiện khi bé vui vẻ và kết hợp với các giải pháp khác như vỗ ợ hơi, điều chỉnh chế độ ăn để đạt hiệu quả tốt nhất. Tuy nhiên, nếu tình trạng sôi bụng kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường khác, mẹ cần đưa bé đi khám bác sĩ ngay.

Nguồn tham khảo:
(*) HMO (2’FL): Giúp hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại (Lewis và cộng sự, 2015); (Reverri và cộng sự, 2018).
(**) GOS & HMO (2’FL) : Giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hàng rào thành ruột (Ben và cộng sự 2008), (Lindner và cộng sự, 2023).
(***) Prebiotics and Probiotics: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng (Sazawal và cộng sự, 2010).

1. WHO. Breastfeeding. https://www.who.int/health-topics/breastfeeding#tab=tab_1 (đã truy cập 7/7/2026)
2. NIH. Infant and Young Child Feeding: Model Chapter for Textbooks for Medical Students and Allied Health Professionals. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK148970/ (đã truy cập 7/7/2026)
3. Viện Dinh Dưỡng. Sau sinh mẹ ăn gì để sữa nhanh về. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/sau-sinh-me-an-gi-de-sua-nhanh-ve-688f29c8580f35e1c501b262 (đã truy cập 7/7/2026)
4. Viện Dinh Dưỡng. Cho con bú đúng cách giúp trẻ bú được nhiều sữa mẹ hơn. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/FileUpload/Files/AP-T5G-0003-Cho%20tre%20bu%20dung%20tu%20the-2011.pdf (đã truy cập 7/7/2026)

Tham khảo thêm sản phẩm