Khi nào hệ miễn dịch của trẻ hoàn thiện? 3 điều mẹ nên biết

1. Hiểu về cơ chế hoạt động của hệ miễn dịch ở trẻ

Hệ miễn dịch là hệ thống bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng,... và các yếu tố môi trường độc hại khác. Cơ chế hoạt động miễn dịch của trẻ được chia thành 2 loại:

• Miễn dịch bẩm sinh: Đây là hệ thống miễn dịch trẻ có được nhờ vào lượng kháng thể IgG nhận được từ mẹ trong giai đoạn bào thai và qua sữa mẹ. Tuy nhiên “lá chắn” bảo vệ này không tạo được sức đề kháng lâu dài và sẽ giảm mạnh sau vài tháng trẻ chào đời.
• Miễn dịch đáp ứng: Miễn dịch đáp ứng được hình thành khi cơ thể tiếp xúc với kháng nguyên - tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. Điểm đặc biệt của loại miễn dịch này là có tính đặc hiệu, tức là nhận diện và chống lại đúng loại tác nhân gây bệnh. Khi đã gặp 1 lần, cơ thể sẽ ghi nhớ để lần sau đưa ra phản ứng miễn dịch nhanh và hiệu quả hơn.

>> Tham khảo thêm: Đường ruột của trẻ phát triển thế nào trong 1000 ngày đầu đời?

2. [Giải đáp] Khi nào hệ miễn dịch của trẻ hoàn thiện?

Hệ miễn dịch của trẻ sẽ được hoàn thiện sau giai đoạn 3 - 4 tuổi, khi trẻ đủ khả năng tự sản sinh kháng thể để chống lại các bệnh nhiễm trùng. Trước thời điểm này, trong giai đoạn “khoảng trống miễn dịch” từ 6 tháng đến 3 tuổi, hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt, chỉ nhận được sự bảo vệ thụ động từ kháng thể của mẹ truyền sang.

Cụ thể, quá trình phát triển hệ miễn dịch ở trẻ sẽ diễn ra như sau:

• Khi mới sinh: Trẻ được bảo vệ bởi hệ miễn dịch thụ động, bao gồm kháng thể nhận từ mẹ qua nhau thai trong thai kỳ và qua sữa mẹ sau sinh.
• Sau 6 tháng tuổi: Lượng kháng thể IgG từ mẹ truyền sang giảm dần, tạo ra giai đoạn “khoảng trống miễn dịch”.
• Từ 3 - 4 tuổi trở đi: Hệ miễn dịch của trẻ bắt đầu phát triển hoàn thiện hơn, có khả năng tự sản xuất đầy đủ các kháng thể cần thiết để chống lại tác nhân gây bệnh.

Từ đó có thể thấy, từ 6 tháng đến 3 tuổi là giai đoạn hệ thống miễn dịch thụ động của trẻ dần suy yếu, trong khi miễn dịch chủ động vẫn chưa hình thành vững chắc. Vì thế, đây là khoảng thời gian trẻ trở nên nhạy cảm đối với các bệnh nhiễm khuẩn như tiêu chảy, viêm đường hô hấp hoặc dị ứng. Lúc này, cha mẹ nên chủ động tìm cách giúp tăng cường hệ thống miễn dịch cho con.

>> Khám phá:

• Những giai đoạn phát triển của trẻ ở năm đầu tiên 
• Cách chăm sóc trẻ sinh non 36 tuần chi tiết cho cha mẹ

3. Mách mẹ biện pháp bảo vệ và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ

Khi đã có câu trả lời cho băn khoăn khi nào hệ miễn dịch của trẻ hoàn thiện, mẹ hãy tham khảo một số cách bảo vệ và tăng cường đề kháng cho con như nâng cao sức khỏe hệ tiêu hóa, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, tiêm phòng cho trẻ hay cho trẻ thường xuyên vận động, ngủ đủ giấc,... Cụ thể:

3.1. Nâng cao sức khỏe đường tiêu hóa

Có đến 70% hệ miễn dịch nằm ở đường ruột. Vì vậy, việc giữ cho đường ruột của trẻ luôn khỏe mạnh là chìa khóa quan trọng giúp con tăng cường đề kháng để phát triển khỏe mạnh từ những năm đầu đời.

Để giúp hệ tiêu hóa khỏe hoạt động tốt, mẹ không nên cho trẻ ăn dặm quá sớm, thay vào đó nên bắt đầu từ 6 tháng tuổi (theo khuyến nghị của WHO). Đồng thời, mẹ nên xây dựng chế độ ăn bổ sung phù hợp với lứa tuổi của con, tăng dần lượng thức ăn và độ đặc giúp trẻ dễ dàng làm quen. Song song, mẹ đừng quên cho trẻ uống sữa đầy đủ vì đây là nguồn cung cấp năng lượng và dưỡng chất thiết yếu cho con.

Mách mẹ một lựa chọn dinh dưỡng được nhiều mẹ tin chọn để nuôi dưỡng đường ruột khỏe mạnh cho con - Friso Pro mới. Sản phẩm có công thức cải tiến vượt trội với hệ dưỡng chất gồm HMO, GOS, Probiotics và bổ sung thêm hợp chất béo tự nhiên còn được gọi là MLC (Milk Lipid Complex).

Đồng thời, Friso Pro mới còn kế thừa trọn vẹn những đặc tính tinh túy từ Friso Gold Pro: Vị thanh nhạt không đổi cho trẻ dễ dàng làm quen và uống sữa ngon miệng. Cùng với công nghệ LockNutri - công nghệ xử lý nhiệt 1 lần giữ nguyên tính tự nhiên của các dưỡng chất và bảo toàn hơn 90% đạm sữa mềm, nhỏ, tự nhiên giúp trẻ tiêu hóa và hấp thu dễ dàng.

Không những vậy, sản phẩm còn ứng dụng công nghệ TrackEasy độc quyền của Friso, giúp mẹ theo dõi chất lượng nguồn sữa từ đồng cỏ riêng tại Hà Lan đến tay mẹ.

>> Hãy để Friso Pro đồng hành cùng mẹ giúp đường ruột của bé thêm khỏe mạnh! Mẹ có thể dễ dàng đặt mua sản phẩm TẠI ĐÂY!

3.2. Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và cân đối

Dinh dưỡng là một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ khỏe mạnh và phát triển thuận lợi. Vì chỉ khi được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng thì cơ thể trẻ mới có khả năng tạo đủ năng lượng, sản sinh tế bào miễn dịch và kháng thể.

Để được như thế, mẹ cần xây dựng cho con chế độ ăn uống với 4 nhóm chất gồm: Chất đạm (thịt, cá,...), tinh bột (gạo, ngũ cốc,...), chất béo (dầu thực vật, mỡ động vật,...), vitamin và khoáng chất (rau xanh, trái cây). Ngoài ra, thực đơn cần có đa dạng các món ăn để bổ sung nhiều dinh dưỡng thiết yếu và giúp trẻ ăn uống ngon miệng hơn.

3.3. Cho trẻ tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch

Vắc xin hoạt động dựa trên nguyên lý đưa vào cơ thể trẻ một dạng “kháng nguyên an toàn”, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tạo “trí nhớ” để phòng chống bệnh tật lâu dài. Tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch cho trẻ không chỉ bảo vệ con khỏi tác nhân gây bệnh mà còn hỗ trợ xây dựng hệ miễn dịch vững vàng, giúp con phát triển khỏe mạnh.

3.4. Hạn chế dùng thuốc kháng sinh cho trẻ

Thuốc kháng sinh có thể tiêu diệt vi khuẩn có hại, nhưng cũng làm giảm lượng lợi khuẩn trong đường ruột. Điều này dễ khiến trẻ mất cân bằng vi sinh đường ruột, làm hệ tiêu hóa hoạt động kém đi. Khi đường ruột bất ổn, trẻ cũng dễ mắc bệnh hơn. Vì thế, mẹ chỉ nên cho trẻ dùng thuốc kháng sinh khi thật sự cần thiết và theo chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, trong thời gian trẻ sử dụng kháng sinh, mẹ nên bổ sung cho con các thực phẩm có lợi cho đường ruột như sữa chua, men tiêu hóa (theo chỉ định từ bác sĩ),... giúp hệ vi sinh nhanh cân bằng trở lại.

>> Giải đáp:

• Trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy mẹ nên làm sao?
• Men tiêu hóa uống trước hay sau ăn thì đạt hiệu quả tốt nhất?

3.5. Một số biện pháp khác

Sau khi đã tìm hiểu khi nào hệ miễn dịch của trẻ hoàn thiện và nắm các biện pháp cơ bản, dưới đây là một số giải pháp bổ sung mẹ có thể áp dụng để tiếp tục củng cố đề kháng cho con:

• Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ có thể khiến hệ miễn dịch của trẻ yếu đi, làm giảm tế bào bảo vệ tự nhiên, tạo cơ hội cho vi khuẩn gây bệnh tấn công cơ thể. Vì thế, mẹ cần đảm bảo cho trẻ ngủ đủ giấc để con phát triển khỏe mạnh. Cụ thể, số giờ ngủ trong ngày của trẻ ở từng độ tuổi như sau: 18-20 giờ/ngày với trẻ sơ sinh, 12-13 giờ/ngày với trẻ mới biết đi và 10 giờ/ngày với trẻ học mẫu giáo.
• Vận động thường xuyên: Tập thể dục giúp trẻ rèn luyện sức khỏe, tăng cường miễn dịch. Mẹ có thể cùng con tham gia các hoạt động thể chất đơn giản, phù hợp với lứa tuổi như đi bộ, đạp xe,...
• Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống xung quanh trẻ: Vệ sinh cơ thể hằng ngày cho con giúp ngăn ngừa vi khuẩn hình thành và tấn công trẻ. Với trẻ lớn, mẹ nên tạo cho con thói quen rửa tay với xà phòng trước và sau khi đi vệ sinh hoặc vui chơi, vận động ngoài trời. Ngoài ra, môi trường sống xung quanh trẻ cũng cần được đảm bảo trong lành, sạch sẽ để hạn chế nguồn bệnh.

Đến đây, chắc hẳn mẹ đã có lời giải đáp cho băn khoăn khi nào hệ miễn dịch của trẻ hoàn thiện. Với những giải pháp tăng cường đề kháng gợi ý trên, hy vọng mẹ có thể xây dựng cho con “lá chắn” miễn dịch vững vàng để bé yêu luôn khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng khám phá thế giới xung quanh.